8 Σεπτεμβρίου 2018 at 15:40

Γιάνης Κορδάτος: Ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

από

Ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Κείμενο: Γιάνης Κ. Κορδάτος

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 είναι ένας μεγάλος σταθμός όχι μόνο της νεοελληνικής ιστορίας αλλά και της ευρωπαϊκής. Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας των προγόνων μας από τη μια μεριά έδειξε τη ζωτικότητα της νεοελληνικής φυλής και από την άλλη το ξεχαρβάλωμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που θεωρούντανε μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις στις αρχές του 19ου αιώνα.

Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των Ελλήνων επαναστατών στο ναό των Αγίων Αποστόλων στις 23 Μαρτίου 1821. Πίνακας του ζωγράφου Δράκου. Μουσείο Καλαμάτας.
Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των Ελλήνων επαναστατών στο ναό των Αγίων Αποστόλων στις 23 Μαρτίου 1821. Πίνακας του ζωγράφου Δράκου. Μουσείο Καλαμάτας.

[..] Όταν όμως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, όταν δηλαδή το στρατιωτικο-φεουδαρχικό τουρκικό σύστημα έπαθε πολλά ρήγματα, οι Έλληνες πατριώτες που ζούσαν στις παροικίες του εξωτερικού άρχισαν να κινούνται και να σπέρνουν τον εθνικοαπελευθερωτικό σπόρο. Ο σπόρος αυτός βρήκε καλό έδαφος όχι μόνο στις παροικίες του εξωτερικού αλλά και στην Ελλάδα.

Όμως στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα πρωτοστάτησεν η νέα τάξη, η αστική. Ο ρόλος της αστικής τάξης στα περασμένα χρόνια παντού ήταν προοδευτικός: «Η νεώτερη αστική τάξη -γράφει ο Μαρξ- σε κάθε βαθμό της ανάπτυξής της, πραγματοποίησε μιαν ανάλογη πολιτική πρόοδο [.] ο ρόλος της αστικής τάξης στην ιστορία υπήρξε από τους πιο επαναστατικούς.» Όπως και αλλού, έτσι και στην Ελλάδα, η αστική τάξη, όταν σχηματίστηκε, επηρεάστηκε από τις γαλλικές δημοκρατικές ιδέες και προσπάθησε να μορφώσει τον ελληνικό λαό και να τον ξυπνήσει από το λήθαργο της σκλαβιάς.

Πρωτοπορία της δικής μας αστικής τάξης στάθηκαν οι έμποροι και οι καραβοκύρηδες. [.] αυτοί έχτισαν σχολεία. Αυτοί τύπωσαν βιβλία. Αυτοί έφτιαξαν βιβλιοθήκες. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία, όλοι όσοι ανήκανε στην «Εταιρία του Ρήγα», ήταν αστοί. Το ίδιο έγινε και αργότερα.

Οι ιδρυτές της «Φιλικής Εταιρίας» ήταν οι πιο πολλοί έμποροι. […]

Όλα τα κείμενα μας πληροφορούν πως ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας στο προπαρασκευαστικό του μέρος ήταν έργο κυρίως των εμπόρων και εμποροναυτικών. Είναι απόλυτα βεβαιωμένο από τις πηγές ότι η αστική τάξη μπήκε επικεφαλής και αυτή προετοίμασε υλικά και ιδεολογικά τον αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας.

Συνεργάτες είχε τους διανοουμένους καθώς και μερικούς Φαναριώτες και ανώτερους κληρικούς που είχαν προοδευτικές και φιλελεύθερες ιδέες ή έκαναν τους πατριώτες. [.] Επίσης πρέπει να σημειώσω πως δεν ήταν από στατιστική άποψη πατριώτες όλοι οι Έλληνες αστοί. Υπήρχαν ανάμεσά σ’ αυτούς ιδεολογικά και πολιτικά καθυστερημένοι που συμφωνούσαν με τους προύχοντες – κοτσαμπάσηδες.

Επίσης δεν πήραν τα όπλα όλοι οι φτωχοαγρότες και γενικά οι δουλευτάδες. Σε μερικές περιοχές αναγκάστηκαν να πολεμήσουν [.]

Άμα κηρύχτηκε η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία και το Μοριά, η «Φιλική Εταιρία», που ήταν ο κινητήριος μοχλός του Αγώνα, έχασε τους συνδετικούς κρίκους της οργάνωσής της και έτσι, ύστερα από λίγο, την ηγεσία την πήραν οι Φαναριώτες, οι κοτζαμπάσηδες και οι μεγαλοεφοπλιστές της Ύδρας και των Σπετσών».

Πηγή: Γιάνης Κ. Κορδάτος, Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας, τ. Β’ (Η Επανάσταση του 1821), Αθήνα, Εκδ. 20ός αιώνας’, 1957, σελ. 7-9.

(Εμφανιστηκε 237 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

  • Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό.8 Νοεμβρίου 2015 Το (ανύπαρκτο) κρυφό σχολειό (5)
    Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το […]
  • Γελοιογραφία εποχής20 Απριλίου 2013 «Κυάμων απέχεσθε» (0)
    «Κυάμων απέχεσθε» Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Η φράση  «κυάμων απέχεσθε» αποδίδεται στον μυστηριώδη  Πυθαγόρα και σημαίνει κατά λέξη  «να απέχετε από τα κουκιά». Ξέρουμε ότι τα […]
  • Ο Χαρίλαος Τρικούπης στο βήμα της Βουλής29 Μαρτίου 2013 Ο Εμμανουήλ Ροΐδης και Η Πολιτική εν Ελλάδι ρητορεία (0)
    Ο κ. Δεληγεώργης θα ηρίστευε βεβαίως από του βήματος, αν δεν επροτίμα ως ο Κορμενίνος τον κάλαμον του λόγου, έχων ίσως ύπ’ όψιν το «verba volant, scripta manent». Πάν­τες γνωρίζουσιν ότι ο […]
  • Ο Νίκος Σβορώνος έγραψε τη μελέτη του «Το ελληνικό έθνος: Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού», στα μέσα της δεκαετίας του 196026 Μαρτίου 2015 Οι περιπέτειες της ελληνικής συνείδησης (0)
    Γραμμένη στα μέσα της δεκαετίας του 1960 η μελέτη του Νίκου Σβορώνου Το ελληνικό έθνος: Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού παρέμεινε ανέκδοτη επί τέσσερις δεκαετίες για να εκδοθεί […]
  • Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου. Διακρίνεται έφιππος ο Δημήτριος Καλλέργης (Συλλογή Λ. Ευταξία, Αθήνα)2 Ιουνίου 2013 Η εισαγωγή του βασιλευόμενου κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα (0)
    Η εισαγωγή του βασιλευόμενου κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα Το φεγγάρι κομμάτια κι ο ήλιος μισός, Κύριε ελέησον! Ποιος νόμος παρανόμως μου κρύβει το φως; Δεν έχω μέσον! Δήμος […]
  • Και ξαφνικά εμείς οι φιλόλογοι, η ελίτ του σχολείου, οι θεματοφύλακες της ελληνικής παιδείας, συνειδητοποιήσαμε ότι εν τέλει μπορεί και να μην είμαστε τόσο απαραίτητοι στο σχολείο της αποικίας Ελλάδα και ότι υπάρχουν κι άλλοι που μπορούν να διδάξουν τα πολυπληθή και πολυποίκιλα διδακτικά μας αντικείμενα.7 Ιουλίου 2013 Φιλόλογε, πολύ ἀργά γιά δάκρυα; (1)
    Φιλόλογε, πολύ ἀργά γιά δάκρυα; Γράφει ο Τάσος Χατζηαναστασίου* Και ξαφνικά εμείς οι φιλόλογοι, η ελίτ του σχολείου, οι θεματοφύλακες της ελληνικής παιδείας, συνειδητοποιήσαμε ότι εν […]
  • Greece Expiring on the Ruins of Missolonghi by Eugène Ferdinand Victor Delacroix8 Μαΐου 2014 Η δυσκολία να είσαι Έλληνας (1)
    Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας η Εκκλησία έκανε καλά τη δουλειά της από εκκλησιαστική άποψη. Και έκανε πολύ καλά που έκανε καλά τη δουλειά της. Αλλά είναι τερατώδες να βαφτίζουμε εθνικό […]
  • Η υποψηφιότητα Τσίπρα και η δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ οδηγούν σε έναν αναπροσανατολισμό της συζήτησης για την Ευρώπη, θυμίζοντας ότι η νεοφιλελεύθερη Ευρώπη είτε θα αλλάξει είτε θα διαλυθεί με τον πιο δραματικό τρόπο. Οι φιλοευρωπαίοι με τον Τσίπρα, οι αρνητές της Ευρώπης με τους νεοφιλελεύθερους18 Μαρτίου 2014 Νίκος Θεοτοκάς: Ο ΣΥΡΙΖΑ ωριμάζει βιαίως (0)
    «Η ανανεωτική Αριστερά είναι ο μόνος πολιτικός οργανισμός στη χώρα μας που έχει τολμήσει, δεκαετίες τώρα, να ανοίξει τα ντουλάπια με τους σκελετούς και να βγάλει στο φως τα δικά της […]
  • Καθημερινή σκηνή ελληνικής οικογένειας επί τουρκοκρατίας9 Αυγούστου 2016 Συνύπαρξη αλά Τούρκα… (0)
    Η αυτοδιοίκηση της Στερεάς Ελλάδας είχε γενικά τα ίδια χαρακτηριστικά με της Πελοποννήσου. Και εδώ υπάρχουν κοτζαμπάσηδες και επαρχιακές συνελεύσεις, αλλά ποτέ δεν έφτασε στο επίπεδο της […]
  • Το Υγειονομείο στη Λευκάδα,πίνακας του J. Cartwright, 182130 Ιουνίου 2013 Επιστολές κλεφτών και ο Νενέκος (0)
    Στα τέλη του 18ου αιώνα, παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης, δρούσαν στον ελλαδικό και τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο πλήθος ενόπλων ομάδων, οι οποίες αποτελούνταν συνήθως από χριστιανούς […]
  • Louis Dupré, Photo Pikos from Souli. Σουλιώτης21 Οκτωβρίου 2014 Αρβανίτες: Οι Δωριείς του Νέου Ελληνισμού (7)
    Αρβανίτες: Οι Δωριείς του Νέου Ελληνισμού Κείμενο: Βασίλης Ραφαηλίδης Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Έθνος (17.5.87) ΜΙΑ σειρά κειμένων για τους 'Ελληνες και την ελλη­νικότητα που […]
  • Ψηφιακές εκδόσεις από το schooltime.gr, την Ανοικτή Βιβλιοθήκη OPENBOOK, το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, το Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, τις Εκδόσεις Σαΐτα, τη Βικιθήκη, το Project Gutenberg, καθώς και Αυτόνομες Εκδόσεις Ελλήνων Δημιουργών.13 Απριλίου 2013 90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη (0)
    90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη 90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη από το schooltime.gr Ενενήντα τίτλοι ψηφιακών βιβλίων για ελεύθερη on-line ανάγνωση, […]
  • Παλιά ταχυδρομική κάρτα με την πλατεία της Κοζάνης30 Αυγούστου 2014 Ιστορία της Κοζάνης: Επίσκοπος Βενιαμίν. Φιλική Εταιρεία. Εκστρατεία κατά του Αλή πασά (1)
    Περί τα τέλη του 1819, η Σουλτανική κυβέρνηση έλαβε γνώση των ενεργειών του Αλή πασά, ο οποίος ετοίμαζε σοβαρό κίνημα· ξύπνησε δε από τον λήθαργο, και απέσυρε την εμπιστοσύνη που είχε […]
  • Φώτης Κόντογλου: «Αρματολοί και Κλέφτες», 194826 Ιουνίου 2013 Ο νόμος των κλεφτών (0)
    Όπως έχει και η εντιμότης τους νόμο, οπού ο κλέφτης να προσκηνάγη, ό,τι πάρει να το δόση, έτσι έχομε και εμείς (οι κλέφτες) νόμο, οπού όποιον πιάσομε τα ό,τι έκαμε να πλερώση…. Όμως σας […]
  • Με τη χαρακτηριστική προσωνυμία κουτσαβάκης, ή και κουτσαβάκι (το), (πληθυντικός: κουτσαβάκηδες ή κουτσαβάκια) φέρονταν στη Παλιά Αθήνα, περί το τέλος της Βασιλείας του Όθωνα και αρχές της Βασιλείας του Γεωργίου του Α΄ διάφοροι επιδεικνυόμενοι ως δήθεν παλληκαράδες, κοινώς "ψευτόμαγκες".27 Ιουνίου 2013 Πώς βγήκε η φράση «Απλώνει το ζωνάρι του για καβγά» (0)
    Πώς βγήκε η φράση «Απλώνει το ζωνάρι του για καβγά» Γράφει ο Ερανιστής Κουτσαβάκηδες ή κουτσαβάκια λέγανε τους μάγκες της παλιάς Αθήνας, την εποχή της Βασιλείας του Όθωνα (1840 […]
  • Στο αρχείο υπάρχουν φωτογραφίες της δεκαετίας του 1920-1930 απο τα χωριά Βωβούσα, Δίστρατο, Κεφαλόβρυσο, Λάιστα Ζαγορίου, Λαχανόκαστρο, Μαλακάσι, Μέτσοβο, Σαμαρίνα, Σμίξη, Φούρκα και τη Βέροια.5 Απριλίου 2014 Φωτογραφικό αρχείο της Margaret Hasluck (0)
    Φωτογραφικό αρχείο της Margaret Hasluck H Margaret Masson Hardie Hasluck, (1885 - 1948), ήταν σκωτσέζα γεωγράφος, γλωσσολόγος, αρχαιολόγος και μελετητής. Αποφοίτησε από το […]
  • Ο Νικηταράς ήταν Αρκάς. Γεννήθηκε στο χωριό Τουρκολέκα της Μεγαλόπολης το 1782 και πατέρας του ήταν ο κλέφτης Σταματέλος Τουρκολέκας.25 Μαρτίου 2014 Νικήτας Σταματελόπουλος ή Νικηταράς ο Τουρκοφάγος (1782-1849) (0)
    Νικήτας Σταματελόπουλος ή Νικηταράς ο Τουρκοφάγος (1782-1849) Νικηταρά –ΝικηταράΠού ᾽χεις στα πόδια σου φτεράκαι στην καρδιά ατσάλι. Κείμενο: Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας […]
  • Θοδωρής Κολοκοτρώνης - πίνακας του Θεόφιλου14 Νοεμβρίου 2016 Ο Λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα (2)
    Όταν αποφασίσαμε να κάμωμε την Επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πως δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.