7 Σεπτεμβρίου 2018 at 12:30

Ασυνέπεια – ένα ελάττωμα που έγινε «δικαίωμα»

από

Ασυνέπεια – ένα ελάττωμα που έγινε «δικαίωμα»

 Γράφει ο Βασίλης Καραποστόλης

Ένα ερώτημα που ημέρα με την ημέρα γίνεται και πιο ενοχλητικό. Τι θέλουμε  ακριβώς; Θέλουμε να έλθει το καλύτερο, ή προτιμάμε να το φέρουμε εμείς οι ίδιοι; Στην πρώτη περίπτωση διαλέγουμε να αρκεστούμε στην προσμονή και στις ευχές μας. Στη δεύτερη, επιχειρούμε να αποσπάσουμε από το άγνωστο κάτι καλύτερο απ’ αυτό που μας δόθηκε μέχρι στιγμής. Μπορούμε επομένως να πράξουμε, να μη  μένουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Αλλά εδώ ακριβώς, στην πράξη, εμφανίζεται σήμερα το οξύτερο πρόβλημα.

ARKAS -The Original Page
ARKAS -The Original Page

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να ελεγχθεί κάπως το αβέβαιο των πραγμάτων από το να δίνουν οι άνθρωποι υποσχέσεις και να τις τηρούν. Απέναντι σ’ ένα μέλλον που δεν προσφέρει την παραμικρή εγγύηση, δεν μένει παρά να θεσπιστεί η αμοιβαιότητα: συμφωνούμε να πράξουμε αυτά που δηλώνουμε ότι πρέπει να πράξουμε. Πόσοι μπορούν να το επωμιστούν αυτό; Ας το ομολογήσουμε: όλο και λιγότεροι, και με όλο και περισσότερη δυσκολία. Το να δώσει κανείς υπόσχεση για κάτι φαντάζει ήδη βαρύ. Δημιουργεί στην άλλη μεριά μια προσδοκία ή και μια απαίτηση, πράγμα υπερβολικό. Γιατί όταν ο κόσμος αλλάζει τόσο γρήγορα και όταν όλοι προεξοφλώντας πως τίποτα δεν κρατιέται στη θέση του, μετατοπίζονται, ελίσσονται και γλιστρούν από άποψη σε άποψη, πώς θα ήταν δυνατόν σε κάποιον να εμμείνει στη θέση του;

Έτσι η υπόσχεση έφθασε να μοιάζει με ένα είδος πείσματος, μάλλον γραφικού, μια κάποια ακαμψία παλαιού τύπου. Θυμίζει αυτό το συνοπτικό και παράξενο, που έβγαινε από τα χείλη ανθρώπων μιας άλλης εποχής. «Σου δίνω τον λόγο μου». Μια  φράση που δεν χρειαζόταν την παραμικρή συμπλήρωση. Υποτίθεται ότι και τα δύο μέρη αντιλαμβάνονταν τη σημασία που είχε το να τηρηθεί ή να μην τηρηθεί αυτό  που δηλώθηκε. Εκείνο που κρινόταν ήταν η ίδια η ακεραιότητα του υποσχόμενου. Αν έπραττε όσα έλεγε, θα επιβεβαιωνόταν η εσωτερική συνοχή του, αν όχι θα αποκαλυπτόταν πως είναι διχασμένος: μισός ειλικρινής και μισός ψεύτης, μισός καλοπροαίρετος και μισός κακόβουλος, μισός τολμηρός (στις προθέσεις του) και μισός άτολμος (στα τελικά του έργα).

Ζούμε λοιπόν εδώ και καιρό μ’ ένα μισοβέζικο τρόπο. Αλλά τότε δεν μπορεί να ελπίζουμε σε καλύτερες μέρες, γιατί εμείς οι ίδιοι τις ετοιμάζουμε για να είναι ελλιπείς, χωλές, να παίρνουν πίσω αυτό που για μια στιγμή πιστεύουμε ότι θα μας  χαρίσουν. Δίνοντας λίγα, θα λάβουμε λίγα. Γιατί μαζί με την αθέτηση των συμφωνιών, μαζί με την ευκολία να παρασπονδούμε και να ξεγελάμε τους άλλους, υποσκάπτουμε και τη δυνατότητα του μυαλού μας να δουλέψει διαφορετικά και να  βρει λύσεις ριζικές στα προβλήματα. Η ηθική ελαστικότητα φέρνει και τη διανοητική χαλάρωση. Δεν το υποψιάζονται αυτό οι διάφοροι επιτήδειοι των «έξυπνων» χειρισμών. Αλλά οι εξελίξεις τούς διαψεύδουν. Νομίζουν πως είναι ρεαλιστική ευφυΐα να μην προσκολλώνται σε καμία αρχή ή πεποίθηση, πλην όμως  το τίμημα της ευκινησίας τους είναι να μην μπορούν καν να βάζουν τα πράγματα  στη σειρά. Δεν ξέρουν τι πάει να πει αιτία και αποτέλεσμα, δεν ξέρουν πώς να  ελέγξουν τις αντιφάσεις τους. Είναι πράγματι εντυπωσιακό το πόσο εύκολα παραδίδεται κάποιος σε λογικές ανακολουθίες και πόση επιείκεια δείχνει η  κοινωνία σε όσους αυτοαναιρούνται, πανηγυρικά ή όχι.

Ατιμώρητη η περιφρόνηση του συλλογισμού και του επιχειρήματος στην πολιτική ζωή, το ίδιο και στις καθημερινές συναλλαγές. Το δικαίωμα να είναι κανείς παράλογος έγινε πια σεβαστό. Το έντυσαν με σοφιστείες, το στόλισαν με θεατρινίστικο ύφος, το βάφτισαν τάχα «αντιδογματικό» και το σερβίρισαν παντού σαν ένα αξίωμα που επιτρέπει στον καθένα να λέει και να ξελέει χωρίς καν να μπαίνει στον κόπο ν’ αναζητεί προσχήματα.

Θα συνεχιστεί αυτή η ανοχή; Δεν μπορεί κανείς να ξέρει. Η πίεση από τη σημερινή κατάσταση, από τη μια ευνοεί τις διαλυτικές τάσεις, την απόδραση του μυαλού στην παραίσθηση ή την ασυναρτησία, από την άλλη όμως δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να οργανωθεί μια αντίρροπη δύναμη. Η σκλήρυνση της πραγματικότητας ίσως αναγκάσει τη σκέψη να γίνει κι αυτή συμπαγής. Να  περιμαζέψει τα δεδομένα, να τα εκτιμήσει, να θέσει προτεραιότητες, να εργασθεί  όπως ο τεχνίτης που συγκολλάει τα σπασμένα κομμάτια του γυαλιού ή του ξύλου, επειδή μες στον νου του διατηρεί τη συνολική εικόνα ενός «άρτιου» πράγματος. Ποια είναι η εικόνα της χώρας που έχουμε κατά νου; Και επιτέλους τι είδους ζωή θέλουμε να έχουμε; Η Ελλάδα δεν μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να γνωρίσει  την αυτοπειθάρχηση. Τουλάχιστον όμως να γίνει η αρχή, οι «μεθοδικά επιπόλαιοι»  να κηρυχθούν δημόσιος κίνδυνος. Είναι τέτοιες οι μέρες που οι ευχές έρχονται σαν από μόνες τους στα χείλη. Ας πούμε μία: «Να κάνει ο καθένας το καλύτερο που  μπορεί και να σπρώξει αυτό που μπορεί ως την άκρη».

Ο κ. Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πηγή: http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=774517

Η φωτογραφία είναι από εδώ: https://www.facebook.com/ARKAS-The-Original-Page-

(Εμφανιστηκε 610 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

  • Σίδνεϊ της Αυστραλίας30 Αυγούστου 2013 Δημόσιος χώρος, αισθητική και ποιότητα ζωής (0)
    ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ, ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΟ ΣΙΔΝΕΪ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ, Η ΟΠΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΟΙΡΑΙΕΣ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ  Του Γιάννη Κύρκου Αικατερινάρη αρχιτέκτονα Ο δημόσιος χώρος για να […]
  • Το πρώτο πνεύμα είναι τα Χριστούγεννα του παρελθόντος. Ο Σκρουτζ παρακολουθεί τους δρόμους των παιδικών του χρόνων. Το πνεύμα τον οδηγεί στο σχολείο.22 Δεκεμβρίου 2013 Ο Ντίκενς, ο Σκρουτζ και τα φαντάσματα των Χριστουγέννων (1)
    Το χριστουγεννιάτικο παραμύθι του Ντίκενς «Τα Κάλαντα» είναι καταδικασμένο παραμένει στο χρόνο, όχι ως - επετειακού τύπου - εορταστική αναβίωση, αλλά ως αυτόνομη καλλιτεχνική δημιουργία. […]
  • Ο Τζωρτζ Όργουελ, το 1984 και ο 21ος αιώνας6 Ιουνίου 2013 Ο Τζωρτζ Όργουελ, το 1984 και ο 21ος αιώνας (2)
    Ο Τζωρτζ Όργουελ, το 1984 και ο 21ος αιώνας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το μυθιστόρημα «1984» του Τζωρτζ Όργουελ κυκλοφόρησε στο κοινό το 1949. Η θύελλα που προκάλεσε ήταν τόσο […]
  • Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας30 Σεπτεμβρίου 2013 Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας (0)
    Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές            Το κείμενο του Μαρξ «Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη» θεωρείται κλασικό, όχι μόνο ως πολιτική […]
  • Λουλουδούδες σε μπουζουξίδικο της Αθήνας7 Ιουνίου 2013 Ο νόθος αστισμός (0)
    Ο νόθος αστισμός Απόσπασμα από το βιβλίο του Παναγιώτη Κονδύλη Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού. Απο τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή και απο το φιλελευθερισμό στη μαζική […]
  • Ο Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus, 7 Νοεμβρίου 1913 - 4 Ιανουαρίου 1960) ήταν Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας9 Μαΐου 2014 Ο Καμύ, ο Σίσυφος και το παράλογο (0)
    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η διαπίστωση του Αλμπέρ Καμύ «Πρέπει να φανταστούμε το Σίσυφο ευτυχισμένο» είναι, τουλάχιστον εξ’ αρχής, εντελώς παράλογη. Ο Σίσυφος είναι ο μυθολογικός ήρωας […]
  • Αν δεχτούμε ότι ακόμη και ο τόνος της φωνής του εκφωνητή παίζει σπουδαίο επικοινωνιακό ρόλο δίνοντας έμφαση σε μια συγκεκριμένη ειδησεογραφική οπτική, αντιλαμβανόμαστε ότι τα περιθώρια ανάμεσα σ’ αυτό που λέμε είδηση και σχόλιο είναι όχι δυσδιάκριτα, αλλά αξεδιάλυτα.19 Ιουνίου 2013 Ο Ουμπέρτο Έκο, η δημοσιογραφία και η τηλεόραση των τελευταίων ημερών (1)
    Ο Ουμπέρτο Έκο, η δημοσιογραφία και η τηλεόραση των τελευταίων ημερών Γράφει ο Θανάσης Μπαντές      Ο Ουμπέρτο Έκο στο κείμενό του «Η Ψευδαίσθηση της Αλήθειας» είναι […]
  • H γιόγκα διαθέτει πολλά στυλ, άλλα γρήγορα με έντονη πρακτική, με δυτική μουσική ή και χωρίς, με τη χρήση κούνιας, με θερμαινόμενο χώρο, με βασική αρχή την ευθυγράμμιση, και άλλα με στόχο απλά την καθοδήγηση του νου.14 Σεπτεμβρίου 2013 Εισαγωγή στη γιόγκα (0)
    Εισαγωγή στη γιόγκα Γράφει η Κατερίνα Γεωργοπούλου Γυμναστική ή ψυχοθεραπεία, ασκήσεις για το αναπνευστικό ή το μυϊκό σύστημα γενικότερα, διαλογισμός ή πιο απλά αυτοσυγκέντρωση; Η […]
  • Στο πεδίο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων θεμελιώδους σημασίας κρίνεται η «Θεωρία της μετασχηματίζουσας μάθησης», όπως διατυπώθηκε από το J. Mezirow στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τις αρχές της δεκαετίας του 1980.26 Ιουνίου 2013 Η θεωρία της μετασχηματίζουσας μάθησης και η εκπαίδευση Ενηλίκων (0)
     « Η θεωρία της Μετασχηματίζουσας μάθησης (J. Mezirow).  Ο κριτικός στοχασμός & τα προσκόμματα στη μαθησιακή διεργασία των ενηλίκων .»  Γράφει η Έφη […]
  • Η αναγραφή στίχων του Κ. Π. Καβάφη στα τρόλεϊ πυροδότησε πλήθος αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επί το πλείστον επικριτικών ή και χλευαστικών. Τα social media γέμισαν «τρολαρίσματα», αληθοφανείς παραποιήσεις και εκτροπές του αρχικού μηνύματος.19 Οκτωβρίου 2013 Επικίνδυνον πράγμα η ποίησις (0)
    Επικίνδυνον πράγμα η ποίησις Του Νίκου Ξυδάκη* Η αναγραφή στίχων του Κ. Π. Καβάφη στα τρόλεϊ πυροδότησε πλήθος αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επί […]
  • Αποκρυφισμός, κωδικοποιημένα μηνύματα, ιερά σύμβολα, μυστικιστικοί αριθμοί, υπόγειες δραστηριότητες, περιζήτητοι χάρτες, Ροδόσταυροι, Ναϊτες, μυστικές συναντήσεις, μια παγκόσμια πλεκτάνη. Η δουλειά πάει ρολόι και τα κορόιδα συρρέουν. Μια φλέβα χρυσού.1 Ιουλίου 2013 Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας (3)
    Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές «Το εκκρεμές του Φουκώ» είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο και κυκλοφόρησε το […]
  • Ο Klaus Mann, ως Επιλοχίας του Αμερικάνικου Στρατού, Ιταλία 194423 Ιανουαρίου 2014 Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός (3)
    Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το σύντομο βιογραφικό του Κλάους Μαν, γιου του Τόμας Μαν, που παραθέτει μετά το δοκίμιο «Ομοφυλοφιλία και […]
  • Σάντρο Μποττιτσέλλι, Αλληγορία της Άνοιξης (περ. 1482).19 Ιουλίου 2013 Ο Τίτος Λουκρήτιος, οι επιθυμίες και ο σοφός άνθρωπος (1)
    Ποια είναι η ανώτατη πνευματική ηδονή; αυτή που αναβλύζει τις στιγμές που η νηφάλια σκέψη (νήφων λογισμός) σκορπίζει τα σκοτάδια της μεταφυσικής και ότι προκαλεί φόβο γίνεται αντικείμενο […]
  • Η εξουσία, η σιωπή και οι ευθύνες των «διανουύμένων»28 Αυγούστου 2013 Η εξουσία, η σιωπή και οι ευθύνες των «διανουμένων» (2)
    Η ευκολία προσεταιρισμού της εξουσίας και οι δύσκολες αλήθειες Οι ευθύνες των «διανοουμένων» Του Γιάννη Κύρκου Αικατερινάρη Αρχιτέκτονα, π. προέδρου του τεχνικού Επιμελητηρίου […]
  • Βιολί27 Ιουλίου 2013 Με αφορμή τα συναισθήματα του …Ανταμ Σμιθ (Adam Smith) (0)
    Με αφορμή τα συναισθήματα του ...Ανταμ Σμιθ (Adam Smith) Γράφει ο Αρχείος Παρακάμπτοντας τον δαιμόνιο - Διονυσιακό - Φρειδερίκο Βίλχελμ Νίτσε (Friedrich Wilhelm Nietzsche, 1844-1900), […]
  • Το ΚΕΘΕΑ, όπως το ήξεραν τα μέλη, οι εργαζόμενοι κι η ελληνική κοινωνία, κινδυνεύει με κατάργηση!30 Αυγούστου 2013 Να πεθαίνεις στα 30; (0)
    Να πεθαίνεις στα 30; Γράφει ο Θανάσης Τζιούμπας, προέδρος του συλλόγου εργαζομένων ΚΕΘΕΑ* Τριάντα χρόνια μετά την λειτουργία της πρώτης θεραπευτικής κοινότητας στην πατρίδα μας, οι […]
  • Ο Michael Moore29 Ιουλίου 2013 Πρώτα Γελάς, Μετά Κλαις – Η Αμφιθυμία του Michael Moore (0)
    "...τα πράγματα δεν έγιναν ακριβώς έτσι."
  • Ο Λε Μπον εξαρτά την πίστη σε θαύματα, ψευδαισθήσεις ή συμβάντα ανεξήγητα με μια πρώτη ματιά από τη συμμετοχή ενός υποκειμένου στη μάζα.25 Απριλίου 2013 Ο Γκυστάβ Λε Μπον και οι ομαδικές παραισθήσεις (4)
    Επί του παρόντος, ο μύθος μεταβάλ­λεται ακόμη. Όταν κάποιες δεκάδες αιώνων θα έχουν περάσει από πά­νω του, οι επιστήμονες του μέλλοντος, εν όψει αυτών των αντιφατικών αφηγήσεων, θα […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.