4 Σεπτεμβρίου 2018 at 15:49

Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

από

Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

Ο Κώστας Παπαϊωάννου (1925 – 1981) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, ακαδημαϊκός και συγγραφέας που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Παρίσι. Η Γένεση του Ολοκληρωτισμού, που εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα, το 1959, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πληρέστερα έργα της παγκόσμιας βιβλιογραφίας. Το έργο εξετάζει τόσο το ιστορικό υπόβαθρο του ολοκληρωτισμού, -την τσαρική Ρωσία- όσο και το ταξικό του περιεχόμενο, τον μετασχηματισμό της επαναστατικής ιντελιγκέντσιας και του κόμματος, σε συνθήκες οικονομικής υπανάπτυξης, σε μια νέα άρχουσα τάξη, ολοκληρωτικού χαρακτήρα. Τέλος επισημαίνει τα κενά της μαρξιστικής θεωρίας, που με τον οικονομισμό της αρνείται να κατανοήσει τον ρόλο του κράτους και των διαχειριστικών τάξεων. Το επόμενο κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο Η Γένεση του Ολοκληρωτισμού, εκδ. IMAGO. 

Κείμενο: Κώστας Παπαϊωάννου

Κατ’ αρχήν, η τρομοκρατία είχε γίνει ένα κανονικό μέσο διακυβέρνησης και κοινωνικής οργάνωσης. Η περίφημη φράση «δεν υπάρχει φρούριο απόρθητο για τους μπολσεβίκους» κατέληξε να σημαίνει ότι δεν υπάρχει κοινωνικό πρόβλημα που να μη λύνεται με τρομοκρατικά μέσα μ’ αυτά τα μέσα λύθηκε το αγροτικό πρόβλημα, μ’ αυτά λύθηκε το εργατικό πρόβλημα και μ’ αυτά τα μέσα λύθηκε και το πρόβλημα των εθνικοτήτων που έδειχναν την παραμικρή διάθεση ανεξαρτησίας. Μετά το σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ και τον διαμελισμό της Πολωνίας, η NKVD-κατάπνιξε την αντίσταση του πολωνικού λαού εκτοπίζοντας ένα ως ενάμισι εκατομμύριο «αντιδραστικούς». Το ίδιο έγινε και τον Ιούλιο του 1940, όταν ο κόκκινος στρατός εισέβαλε στις βαλτικές χώρες και στην αρχή του γερμανοσοβιετικού πολέμου. Η «αυτόνομη σοβιετική δημοκρατία των Γερμανών του Βόλγα» καταργήθηκε μ’ ένα διάταγμα και ο πληθυσμός της εκτοπίστηκε στη Σιβηρία. Στο τέλος του 1943, το Κράτος πήρε την απόφαση να εκτοπίσει όλους τούς Καρατσάι. Το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, εκτοπίστηκε όλος ο πληθυσμός της «αυτόνομης δημοκρατίας» των Καλμούκων. Την ίδια τύχη είχαν και οι Τσετσένοι, οι Ιγκούσιοι. και οι Μπαλκάριοι, που εκτοπίστηκαν ανάμεσα στον Μάρτιο και τον Απρίλιο 1944. «Οι Ουκρανοί, λέει ο Ν. Χρουστσώφ, θάχαν κι αυτοί την ίδια μοίρα, αν δεν ήταν τόσο πολυάριθμοι»…

Η περίφημη φράση «δεν υπάρχει φρούριο απόρθητο για τους μπολσεβίκους» κατέληξε να σημαίνει ότι δεν υπάρχει κοινωνικό πρόβλημα που να μη λύνεται με τρομοκρατικά μέσα μ' αυτά τα μέσα λύθηκε το αγροτικό πρόβλημα, μ' αυτά λύθηκε το εργατικό πρόβλημα και μ' αυτά τα μέσα λύθηκε και το πρόβλημα των εθνικοτήτων που έδειχναν την παραμικρή διάθεση ανεξαρτησίας.
Η περίφημη φράση «δεν υπάρχει φρούριο απόρθητο για τους μπολσεβίκους» κατέληξε να σημαίνει ότι δεν υπάρχει κοινωνικό πρόβλημα που να μη λύνεται με τρομοκρατικά μέσα μ’ αυτά τα μέσα λύθηκε το αγροτικό πρόβλημα, μ’ αυτά λύθηκε το εργατικό πρόβλημα και μ’ αυτά τα μέσα λύθηκε και το πρόβλημα των εθνικοτήτων που έδειχναν την παραμικρή διάθεση ανεξαρτησίας.

Κατά δεύτερο λόγο, η τρομοκρατία χτύπησε όλες ανεξαίρετα τις κοινωνικές τάξεις και ομάδες, τόσο τις καταπιεζόμενες και εκμεταλλευόμενες αγροτικές και εργατικές μάζες, όσο και την ίδια την άρχουσα τάξη. Για να μπορέσει να εξανδραποδίσει την αγροτική μάζα, που αποτιμούσε τα 3/4 τού πληθυσμού, να συντρίψει την τάξη των εύπορων και των μεσαίων χωρικών πού αποτελούσαν την πλειοψηφία τής αγροτικής μάζας, και να κονιορτοποιήσει την εργατική τάξη, το Κράτος αναγκάστηκε να δώσει απέραντες εξουσίες στον αστυνομικό του μηχανισμό πού μεταμορφώθηκε γρήγορα σ’ ένα είδος υπερ-κράτους χτυπώντας σχεδόν στα τυφλά και προς όλες τις κατευθύνσεις. Μετά τους «κουλάκους» και τα στελέχη του εργατικού κινήματος, ήρθε η ώρα των «παλαιών μπολσεβίκων» και ιδίως των οπαδών τού Τρότσκι και του Ζηνόβιεφ. Υστερία από λίγο, αποκεφαλίστηκε όλη η ηγεσία του Κόκκινου Στρατού: συνελήφθησαν 3 στρατάρχες στους 5, 13 αρχηγοί σωμάτων στρατού στους 15, 30 στρατηγοί στους 58, 110 μέραρχοι στους 195, 211 συνταγματάρχες στους 406.

Το κύμα της τρομοκρατίας σκέπαζε τώρα και την κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας που πήγαινε να καταποντιστεί μέσα σ’ ένα ωκεανό αίματος ανομίας, συκοφαντίας και ομαδικού παραληρήματος. Οι ανώτεροι υπάλληλοι τρων «σοβιετικών δημοκρατιών», οι γραμματείς του κόμματος, του Κομσομόλ, των συνδικάτων, οι διευθυντές τον τραστ και των βιομηχανικών επιχειρήσεων, οι υπάλληλοι τής Κομιντέρν, οι ξένοι Κομμουνιστές που είχαν καταφύγει στην ΕΣΣΔ (οι περισσότεροι από τους Πολωνούς κομμουνιστές), διάσημοι συγγραφείς, επιστήμονες και τεχνικοί εφίσταντο τώρα την ίδια τρομοκρατία που αυτοί οι ίδιοι είχαν εξαπολύσει λίγα χρόνια νωρίτερα εναντίον των «κουλάκων» και πού στο .μεταξύ είχε θεριέψει και κατακλύσει όλη την κοινωνική ζωή.

Η «Κόκκινη Τρομοκρατία» της Τσέκας -η τρομοκρατία πού αντιστοιχεί στην εργατοαγροτική φάση της διαρκούς επανάστασης- είχε κοστίσει περί τίς 50.000 ανθρώπινες ζωές. Η γκρίζα τρομοκρατία του 1930-1938, η τρομοκρατία που αντιστοιχεί στη γραφειοκρατική τελείωση της διαρκούς επανάστασης, είχε εκατομμύρια θύματα:

«Ο F. Beck και ο W. Godin, ένας Ελβετός φυσικομαθηματικός και ένας Ρώσος Ιστορικός, που βρέθηκαν τυχαίως στο ίδιο κελί μιας σοβιετικής Φυλακής τον καιρό της μεγάλης εκκαθάρισης του 1936-37, υποστηρίζουν ότι ο συνολικός αριθμός των αιχμαλώτων της Γκεπεού ήταν εκείνο τον καιρό, ανάμεσα στα 7 και τα 14 εκατομμύρια. Ο Αλέξανδρος Weissberg, διαπρεπής επιστήμων που την ίδια εποχή ήταν φυλακισμένος στο Χάρκοβο, υπολογίζει ότι τα 5-6% των κατοίκων τής περιοχής είχαν συλληφθεί από την αστυνομία ανάμεσα στο 1937-1939. Κατά τη γνώμη του, ο συνολικός αριθμός των «εκκαθαρισθέντων» έπρεπε νάναι γύρω από τα 7 εκατομμύρια.

Κατά τρίτο λόγο, η τρομοκρατία είχε ανυπολόγιστες συνέπειες πάνω στην ηθική και πνευματική ζωή της κοινωνίας. Δεν πρόκειται απλώς και μόνο για το όργιο των καταδόσεων και τού χαψιεδισμού που το καθεστώς ανύψωσε στην περιωπή πατριωτικών και σοσιαλιστικών αρετών. Προϋπόθεση και συνέπεια της τρομοκρατίας ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές στην ιστορία και πάντως άγνωστο στους νεότερους χρόνους εννοούμε την πλήρη μονοπώληση της ιδεολογικής εξουσίας από το κράτος, τη μετατροπή της αλήθειας σε κρατικό μονοπώλιο. Από την αρχή, ο μπολσεβικισμός είχε δηλώσει ανοιχτά και ξάστερα τη βεβαιότητα του ότι κατέχει τη μόνη «αληθινή επιστήμη», και τη θέληση του να την επιβάλλει στην εξαπατημένη από την «ιδεολογία» κοινωνική συνείδηση. Έτσι π.χ. και ο Lukacs υποστήριζε ότι η «ταξική συνείδηση» του προλεταριάτου έχει ένα ριζικά διάφορο περιεχόμενο από τις άλλες ταξικές συνειδήσεις, κι ότι «κι όταν ακόμα κάνει λάθη, η προλεταριακή ταξική συνείδηση σημαίνει ένα προσανατολισμό προς την αλήθεια» (innewohnt) ακόμα και μέσα στις σφαλερές αντιλήψεις τού προλεταριάτου! Το προλεταριάτο έχει πάντα δίκαιο -το φανταστικό προλεταριάτο που κατοικεί μέσα στις χιλιαστικές φαντασιώσεις των διανοουμένων: ξεκινώντας από το χονδροειδή αυτό ιδεαλισμό, ο μπολσεβικισμός στην εξουσία κατέληξε στην πολύ ρεαλιστικότερη αρχή ότι το προλεταριακό κόμμα έχει πάντα δίκαιο. Και καθώς το κόμμα είναι μια «αφαίρεση», κι έπρεπε να αποσαφηνιστεί το ποιος είναι ο φορέας αυτής της «μόνης αληθινής επιστήμης», ο Στάλιν έσπευσε να λύσει το πρόβλημα διακηρύσσοντας το ίδιο του το αλάθητο. Ο «δογματισμός» και η «προσωπολατρεία», για να μιλήσουμε τη μετά-σταλινική γλώσσα, ή για να μιλήσουμε ακριβέστερα, η εξαφάνιση του μαρξισμού σαν τρόπου σκέψης., η μετατροπή της ιστορίας σε ancllla της προπαγάνδας, η υποδούλωση της τέχνης, της επιστήμης και των γραμμάτων σ’ ένα δόγμα κενό περιεχομένου κι επιπλέον άγραφο και η μετατροπή του Στάλιν σε «κορυφαίο επιστήμονα», ήταν η αναγκαία προϋπόθεση, «αντανάκλαση», συνέπεια και ολοκλήρωση της τρομοκρατικής-επαναστατικής αναμόρφωσης ολάκερης της κοινωνίας.

Το μέγεθος, το βάθος και η έκταση της καθεστωτικής μεταβολής ήταν τέτοιο, που το νέο καθεστώς δεν μπορούσε να επιβληθεί, να σταθεροποιηθεί και να νομιμοποιηθεί παρά μόνο υπό τον προ της πλήρους απαλλοτρίωσης των ατόμων, των ομάδων, και των τάξεων από κάθε πολιτική, οικονομική και πνευματική αυτονομία, και της ολοκληρωτικής συγκέντρωσης όλων των εξουσιών, των οικονομικών, των πολιτικών και των ιδεολογικών, στα χέρια μιας αυστηρά ιεραρχημένης και στρατιωτικά πειθαρχημένης elite. Όταν τέλειωσε η Μεγάλη Εκκαθάριση, ολάκερη η κοινωνία είχε αλλάξει πετσί, σκελετό, νευρικό σύστημα, αντανακλαστικά και φαιή ουσία. Η τάξη των ανεξάρτητων χωρικών που δέκα χρόνια πρωτύτερα αποτελούσε τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, είχε ολότελα εξαφανιστεί. Η απαλλοτρίωση των ανεξάρτητων παραγωγών της υπαίθρου και η καταναγκαστική τους οργάνωση στα κολχόζ δημιούργησαν, από μια μεριά, ένα τεράστιο αγροτικό προλεταριάτο, που η διπλή του εκμετάλλευση από το κράτος και την κολχοζική αριστοκρατία συνενώνει σε μια πρωτότυπη σύνθεση μια ανατολικού (κρατικού) τύπου δουλοπαροικία και μια μοντέρνα, αλλά πρωτόγονη μορφή εκμετάλλευσης της μισθωτής εργασίας, κι από την άλλη μεριά, μια νέα Άρχουσα τάξη στην ύπαιθρο, που χρωστάει την ύπαρξή της στην κρατική βία, λειτουργεί σαν ένας ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στο κράτος και την προλεταροποιημένη αγροτική μάζα και τείνει να γίνει ένα οργανικό τμήμα της κυρίως ειπείν γραφειοκρατίας. Ταυτόχρονα, μια νέα εργατική τάξη αποτελούμενη κυρίως από εκούσια ή αναγκαστικά ξεριζωμένους αγρότες, μια μάζα συνηθισμένη στην υπακοή, αγνοούσα όλη την συνδικαλιστική και πολιτική παράδοση του εργατικού κινήματος, πήρε τη θέση των βιομηχανικών εργατών που είχαν κάνει το 1917. Οι επιζώντες απ’ αυτούς είχαν ήδη από τον καιρό του Λένιν, «ντεκλασσαριστεί» και χάσει την επαφή με τα άμεσα, ζωντανά προβλήματα των εργοστασίων: οι περισσότεροι απ’ αυτούς είχαν απορροφηθεί από τον καινούργιο πολιτικό, διοικητικό, οικονομικό, στρατιωτικό, αστυνομικό, προπαγανδιστικό μηχανισμό, που οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, κι εξαφανίστηκαν στο τέλος μέσα στη λαίλαπα της Μεγάλης Εκκαθάρισης. Η ίδια η ολιγαρχία που εξαπόλυσε τη θεομηνία της κολεκτιβοποίησης -που είναι η πρώτη πράξη της γραφειοκρατικής επανάστασης -βγήκε αγνώριστη απ’ αυτή τη θεομηνία. Η εκκαθάριση πάταξε με την ίδια τυφλή ωμότητα τόσο τους «τροτσκιστές» και τους «μπουχαρινικούς» όσο και τους ίδιους τους οπαδούς του Στάλιν: τη θέση τους την πήραν άνθρωποι απαλλαγμένοι από το μικρόβιο της προσωπικής σκέψης, αποφασισμένοι να υπακούουν σ’ όλη τη γραμμή, απορροφημένοι από τα τεχνικά – οργανωτικά τους καθήκοντα και διόλου διατεθειμένοι να παίξουν ένα οποιοδήποτε ρόλο» στον καθορισμό της πολιτικής των ιεραρχικά ανωτέρων τους. Η αφαίμαξη που έπαθε η Άρχουσα τάξη στο σύνολο της δεν ήταν λιγότερο φοβερή: οι απόφοιτοι των πολυτεχνείων και των πανεπιστημίων που βγήκαν κατά εκατοντάδες χιλιάδες ανάμεσα στο 1930 και το 1940, γέμισαν το κενό.

Αυτή ή πειθήνια νέα γενεά των τεχνικών και των υπαλλήλων, που διεύθυναν το κράτος και την οικονομία, αποτελεί μιά εντελώς νέα άρχουσα τάξη. Αυτή η νέα τάξη ξεπέρασε νικηφόρα τη δοκιμασία του ολοκληρωτικού πολέμου και μεταμόρφωσε τη Ρωσία σε μια κοσμοϊστορική δύναμη. Ήδη από το 1953 απόκτησε ένα κάποιο habeas corpus. Όσο για το habeas mentem -η ώρα του δεν έχει ακόμα σημάνει.

(Εμφανιστηκε 284 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

  • 29 Μαΐου 2013 Ο Ψυχρός Πόλεμος (1945-1991) (1)
    Το αποτέλεσμα της μονοδιάστατης πολεμικής ανάπτυξης για μια καθυστερημένη οικονομία όπως της ΕΣΣΔ φάνηκε 74 χρόνια μετά την ίδρυση της. Η πολιτική ηγεσία της ΕΣΣΔ δεν κατανόησε ποτέ το […]
  • Η εξέγερση στην Ουγγαρία (1956). Οι πολίτες έχουν καταλάβει τα τεθωρακισμένα. Από τις σημαίες της Ουγγαρίας έχουν αφαιρεθεί τα σύμβολα του κομμουνισμού.6 Οκτωβρίου 2018 Η εξέγερση στην Ουγγαρία (1956). Μαρτυρία ενός φοιτητή (0)
    «Σοβιετικοί στρατιώτες! Φύγετε από τη χώρα μας! Δεν είμαστε φασίστες: θέλουμε μονάχα να ζήσουμε ελεύθεροι! Γυρίστε σπίτια σας: δεν έχουμε τίποτα μαζί σας και κανένας δεν θέλει το κακό […]
  • 22 Ιανουαρίου 2016 Ο 20ος αιώνας μέσα από 100 πολιτικές αφίσες (0)
    Πολεμικές, εκλογικές και άλλες αφίσες που σημάδεψαν μια εποχή
  • Σκίτσο του Κάρλος Λατούφ για την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση στη Νίκαια της Γαλλίας15 Ιουλίου 2016 Οι δυτικοί θα μας προσφέρουν το σκοινί για να τους κρεμάσουμε (σουνιτικό… ρητό) (0)
    Όμως οι Δυτικές ελίτ δεν βάζουν μυαλό, ο πολιτισμός τους ξεκίνησε με σταυροφορίες και συνεχίζεται με πολυεθνικές και αναζήτηση φτηνού εργατικού δυναμικού. Αδιαφορώντας για τις συνέπειες […]
  • 24 Φεβρουαρίου 2018 Κατεβάστε βιβλία του Λέων Τρότσκι (pdf) (0)
    Κατεβάστε βιβλία του Λέων Τρότσκι (pdf) Η Διαρκής Επανάσταση  (Scribd) Η ηθική τους και η ηθική μας  (Scribd)  (Scribd 2) Η πάλη ενάντια στο φασισμό στη Γερμανία  (Scribd) Η ταξική […]
  • Εξώφυλλο του PLAYBOY με θέμα την περεστρόικα26 Απριλίου 2017 Η Ναόμι Κλάιν, η περίπτωση της Ρωσίας και ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός της προσοδοθηρίας (0)
    «Οι περισσότεροι Αμερικανοί πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ είναι μακρόθεν πιο γενναιόδωρη χώρα στον κόσμο, όταν πρόκειται να βοηθήσουν τους λιγότερο τυχερούς, στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό δεν […]
  • Η «General Anzeiger» της Βόννης υποστηρίζει ότι ο Πούτιν γελοιοποίησε τους πάντες. «Τον πρόεδρο Ομπάμα, την καγκελάριο Μέρκελ, το ΝΑΤΟ και ιδιαίτερα την Κάθριν Αστον, που τα τελευταία 5 χρόνια προσπαθεί να διαμορφώσει την εξωτερική πολιτική της ΕΕ», σημειώνει ο αρθρογράφος.5 Μαρτίου 2014 Η Ρωσία, η Ευρώπη και η γερμανική μυωπία (3)
    Η Ρωσία, η Ευρώπη και η γερμανική μυωπία «Έχουμε εξηγήσει συχνά στους Αμερικανούς . . . γιατί οι μονομερείς κυρώσεις δεν αρμόζουν στα κριτήρια των πολιτισμένων σχέσεων μεταξύ […]
  • Στην Ουκρανία για άλλη μια φορά παίζεται το μέλλον της Ευρώπης7 Μαρτίου 2014 Ουκρανική Διαμάχη: Το Μεγάλο Παιχνίδι και η Ελλάδα (1)
    Στην Ουκρανία για άλλη μια φορά παίζεται το μέλλον της Ευρώπης και η κατεύθυνση που πρόκειται να ακολουθήσει, όπως ακριβώς συνέβη και κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου και Β΄ Παγκόσμιου […]
  • τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι15 Νοεμβρίου 2015 Mπροστά στην βαρβαρότητα (0)
    Στην Ελλάδα δεν έχουμε ακόμα συνείδηση ότι το γειτονικό καθεστώς θεμελιώθηκε αποφασιστικά πάνω στις πολλαπλές γενοκτονίες του 1910-1922. Πράγμα το οποίο δεν είναι μοναχά θεωρητική ιστορική […]
  • Χάρτης: Οι Σλάβοι στην Ευρώπη κατά το 650. Map: The Slavs in Europe in the 650s11 Ιανουαρίου 2018 Σαρακηνοί πειρατές. Ούγγροι και Σλάβοι (0)
    Οι Σαρακηνοί πειραταί, οι ενεργούντες όλως ανεξαρτήτως του Αραβικού κράτους του Χαλιφικού, μικρόν κατά μικρόν κατέλαβον, κατά τον 9 αιώνα, άπασαν την Σικελίαν, ως θέλομεν ιδεί εν τη […]
  • 10 Νοεμβρίου 2017 Οι Προκηρύξεις της 17 Νοέμβρη (0)
    Kατεβάστε όλες τις προκηρύξεις της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη»
  • 30 Αυγούστου 2017 Σοβιετική προπαγάνδα κατά των θρησκειών μέσα από σκίτσα (1)
    Παράλληλα με τον διωγμό του δικαιώματος της ανεξιθρησκίας
  • Aρκάς, Μετά την καταστροφή4 Μαΐου 2013 Η αρπαγή της ελπίδας (2)
    Η αρπαγή της ελπίδας Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς* Από καταβολής, οι άνθρωποι ζουν εν όψει του επικείμενου τέλους τους. Οπως έλεγε ο Κέινς, «μακροπρόθεσμα, είμαστε όλοι νεκροί». Η […]
  • Φανταστική απεικόνιση της καθημερινότητας των πρώτων Homo Sapiens17 Δεκεμβρίου 2013 Εμείς οι Sapiens (1)
    Το χαρακτηριστικό του Sapiens είναι η συνεχής αύξηση του πληθυσμού του σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας του. Μάλιστα σημείο καμπής στην εξέλιξη του αποτέλεσε η επιλογή του να διακόψει τη […]
  • Σκίτσο του Αλτάν27 Απριλίου 2013 Ο Μαρξ, η κύκληση και τα καπιταλιστικά αδιέξοδα (2)
    Ο Μαρξ, η κύκληση και τα καπιταλιστικά αδιέξοδα Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Η υπόθεση της κύκλησης του κεφαλαίου είναι λίγο – πολύ γνωστή. Ο κεφαλαιοκράτης επενδύει το χρήμα του στην […]
  • Οπλιτοδρόμος, ανάγλυφη τραπεζιόσχημη πλάκα που βρέθηκε στην Αθήνα. Γύρω στο 500 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Stretcher, embossed billboard found in Athens. Around 500 BC National Archaeological Museum20 Οκτωβρίου 2013 Ο Θουκυδίδης και η έναρξη του πελοποννησιακού πολέμου (4)
    Ο Θουκυδίδης και η έναρξη του πελοποννησιακού πολέμου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Τα γεγονότα που αποτέλεσαν την απαρχή του πελοποννησιακού πολέμου αφορούν τη διεκδίκηση της Επιδάμνου […]
  • Σκίτσο του Altan9 Μαΐου 2013 Τρία χρόνια μνημόνιο: Πώς η «ευλογία» αποδείχθηκε εφιάλτης (0)
    Τρία χρόνια μνημόνιο: Πώς η «ευλογία» αποδείχθηκε εφιάλτης Γράφει ο Σταύρος Λυγερός* ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ μετά την υιοθέτηση του μνημονίου, η αξιολόγησή του δεν γίνεται με βάση εκτιμήσεις, […]
  • Διαφήμιση της Benetton.26 Ιουνίου 2014 Eric J. Hobsbawm: Η εθνική γλώσσα (0)
    Αν η επιλογή της «επίσημης» εθνικής γλώσσας ήταν απλώς θέμα πρακτικής διευκόλυνσης, θα ήταν σχετικά εύκολη• θα έπρεπε να επιλέξει κάποιος το ιδίωμα που ήταν περισσότερο πιθανό να ομιλείται […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.