12 Ιουλίου 2018 at 04:40

Ιωάννης Συκουτρής: Ο Παιδαγωγισμός

από

Ο Παιδαγωγισμός

Ο Ιωάννης Συκουτρής (Σμύρνη, 1 Δεκεμβρίου 1901 — Κόρινθος, 21 Σεπτεμβρίου 1937) ήταν διακεκριμένος Έλληνας φιλόλογος. Καταγόταν από τη Χίο και φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης, ενώ αργότερα δίδαξε στην Αθήνα, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.  Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από άρθρο που έγραψε ο Ιωάννης Συκουτρής το 1932 με τίτλο Η διδασκαλία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενο: Ιωάννης Συκουτρής

Συντομώτερον ημπορεί,  ύστερ’ από όσα είπα, να κριθή η άλλη λύσις, με την οποίαν αντικρύζεται το πρόβλημα, η λύσις του παιδαγωγισμού. Είναι πολλά τα δημοσιεύματα -και θα ήσαν πολύ περισσότερα, αν υπήρχαν περισσότεροι ξένοι τυφλοσύρται, όπως υπάρχουν δια την διδακτικήν άλλων μαθημάτων- εις τα όποια αναπτύσσεται η μέθοδος της διδασκαλίας και ερμηνείας των νεοελληνικών λογοτεχνημάτων. Και όλ’ αυτά τα δημοσιεύματα αναχωρούν από μίαν προϋπόθεσιν, ότι οι καθηγηταί μας γνωρίζουν και αισθάνονται την νεοελληνικήν λογοτεχνίαν, αγνοούν δε μόνον, πώς να την διδάξουν, ώστε και τα παιδιά να την εννοήσουν και να την αισθανθούν. Αυτήν την έλλειψιν έρχονται ν’ αναπληρώσουν οι συγγραφείς των.

Λεπτομέρεια από ξύλινο πίνακα που βρέθηκε στο σπήλαιο Πιτσά στην Κορινθία. Από την παράσταση διατηρείται μόνο ένα τμήμα με κυκλικό χορό γυναικών. (τέλη 6ου αιώνα π..Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Detail of wooden table found in the cave of Pitsa in Corinthia. Only one section with women's circular dance is preserved. (late 6th century BC) National Archaeological Museum.
Λεπτομέρεια από ξύλινο πίνακα που βρέθηκε στο σπήλαιο Πιτσά στην Κορινθία. Από την παράσταση διατηρείται μόνο ένα τμήμα με κυκλικό χορό γυναικών. (τέλη 6ου αιώνα π..Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Detail of wooden table found in the cave of Pitsa in Corinthia. Only one section with women’s circular dance is preserved. (late 6th century BC) National Archaeological Museum.

Ότι η προϋπόθεσις αυτή είναι εσφαλμένη απολύτως, είναι, νομίζω, προφανές εξ όσων είπα εις άλλα κεφάλαια. Και όμως τα δημοσιεύματ’ αυτά αγοράζονται και διαβάζονται -όπως διαβάζονται και αγοράζονται κάθε χρόνον ένα πλήθος παιδαγωγικών βιβλίων, δυσανάλογον προς τα βιβλία άλλου περιεχομένου. Διότι ο εκπαιδευτικός μας κόσμος κατέχεται, ιδίως τα τελευταία χρόνια, από έναν πρωτοφανή και επικίνδυνον πυρετόν παιδαγωγισμού, εις βάρος κάθε άλλης σοβαρωτέρας ενασχολήσεως με την επιστημονικήν γνώσιν και το επιστημονικόν ήθος, τα οποία, όταν υπάρχουν, ευρίσκουν συνήθως και την διδακτικήν μέθοδον, όταν όμως δεν υπάρχουν, καμμία σοφή μέθοδος δεν ημπορεί ν’ αναπλήρωση.

Τροφήν ευρίσκει ο παιδαγωγισμός αυτός αφ’ ενός μεν εις την θλιβεράν βυζαντινήν κληρονομίαν της λατρείας των τύπων εις βάρος της ουσίας, αφ’ ετέρου δ εις το στενώς επαγγελματικόν κριτήριον, με το οποίον ο Νεοέλλην αγαπά να κρίνη όλα τα πράγματα της πνευματικής ζωής, εις την τάσιν του, όσον το δυνατόν, ακοπώτερα και γρηγορώτερα να επιτύχη. Ο δρόμος δια του επιστημονικού καταρτισμού είναι μακρός και επίπονος· προς τι, αφού αρκεί να διάβασης ένα ή δύο βιβλία περί της μεθόδου της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών π.χ., με τας μαγικάς μάλιστα λέξεις «σχολείον εργασίας, σχολείον ζωής, νέα παιδαγωγική» κλπ., διά να ημπορής να τα διδάσκης κατά τρόπον ανέφικτον και σύμφωνον με την τελευταίαν λέξιν της επιστήμης;

Η κατεύθυνσις άλλως τε δίδεται άνωθεν. Εις την πλήρωσιν των ανωτέρων θέσεων κριτήριον λαμβάνεται κατά κανόνα η παιδαγωγική σοφία, όχι ο επιστημονικός καταρτισμός. Προγράμματα και οδηγίαι κάθε και τόσον ξεφουρνίζονται με το ιδανικόν του Μαργίτου*, όστις πολλά μεν ηπίστατο έργα, κακώς δ’ ήπίστατο πάντα. Γίνεται μεταρρύθμισις εκπαιδευτική, που αναθέτει εις δημοδιδασκάλους, σοφούς ίσως παιδαγωγικώς, άλλα μόλις κατέχοντας τας γνώσεις, που χρειάζονται δια τας 4 πρώτας τάξεις του δημοτικού, να διδάσκουν εις τις ανωτέρας τάξεις μαθήματα, που εδίδασκον εις το καταργηθέν ελληνικόν σχολείον ειδικοί επιστήμονες. Παιδαγωγικά συνέδρια γίνονται, εις τα οποία η επιστήμη η καθαρά συστηματικώς αγνοείται. Ακόμη και αυτό το Διδασκαλείον της Μ. Εκπαιδεύσεως, που θα ημπορούσε ν’ αποτελέση το κέντρον, εις το όποιον οι επιστήμονες, οι προ πολλών ετών αποφοιτήσαντες, θα ήρχοντο εις επαφήν με την κίνησιν τής επιστήμης των και τας συγχρόνους της τάσεις, και να είναι ένας διαρκής δεσμός μεταξύ Ανωτάτης και Μέσης Εκπαιδεύσεως, παρέλειψε το αποτελεσματικώτερον προς τούτο μέσον — ν’ αναθέτη την διδασκαλίαν των μη παιδαγωγικών μαθημάτων εις αντιπροσώπους της παραγωγικής επιστήμης, λαμβανόμενους είτ’ από το διδακτικόν προσωπικόν του Πανεπιστημίου, είτε και από άλλας υπηρεσίας αυστηρώς επιστημονικού χαρακτήρος, όπως π. χ. η Αρχαιολογική, το Ιστορικόν Λεξικόν, το Λαογραφικόν Αρχείον κλπ. Είναι παράδοξον, αν υπό τας συνθήκας αυτάς και το πρόβλημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας κατεβιβάσθη εις πρόβλημα διδακτικής, και μετετοπίσθη εις πρόβλημα μορφώσεως των μαθητών το κατ’ εξοχήν πρόβλημα καταρτισμού και προπαρασκευής του διδάσκοντος προσωπικού;

Και το αποτέλεσμα είναι, να διδάσκεται ένα ποίημα ενώπιον των μαθητών μ’ όλην την σχολαστικήν ακριβολογίαν των κανόνων της διδακτικής, να ερμηνεύωνται αι λεπτομέρειαι ξηρά, εγκεφαλικά, να λείπη όμως από όλην αυτήν τήν εργασίαν η βαθύτερα πνοή. Αυτήν δεν την δίδει καμμία παιδαγωγική σοφία· είναι αποτέλεσμα πλούσιας, πολυμερούς, ασφαλούς, ζωντανής γνώσεως, που επιτρέπει εις τον διδάσκαλον να ομιλή «εκ περιουσίας», και είναι απόκτημα μακράς, εσωψύχου αναστροφής με τον κόσμον τής τέχνης και του λόγου. Αύται είναι αι κύριαι, αι απαραίτητοι προϋποθέσεις κάθε γονίμου διδασκαλίας της εθνικής μας λογοτεχνίας.

 *Σ.σ. Ο «Μαργίτης» ήταν ένα διάσημο κωμικό έπος της αρχαϊκής εποχής από το οποίο έχουν διασωθεί ελάχιστα μόνον αποσπάσματα. Ο κεντρικός ήρωας του έργου, ο Μαργίτης, ήταν ένας ανόητος και ανίκανος γόνος πλούσιας οικογένειας (σύμφωνα με πληροφορία του Ευσταθίου), που «οι θεοί δεν τον είχαν διδάξει ούτε να σκάβει ούτε να οργώνει ούτε να κάνει κάτι άλλο»· ένας αδαής «ξερόλας», που «ήξερε πολλά, όμως όλα τα ήξερε άσχημα», σύμφωνα με έναν άλλο στίχο του ποιήματος που διέσωσε ο Πλάτων.

(Εμφανιστηκε 233 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

  • Βιβλίο: «Η εκπαίδευση των Ελλήνων στον Πόντο»21 Ιουνίου 2013 Βιβλίο: «Η εκπαίδευση των Ελλήνων στον Πόντο» (0)
    Βιβλίο: «Η εκπαίδευση των Ελλήνων στον Πόντο» Ο ρόλος της Εκκλησίας για την εκπαίδευση των Ελλήνων στον Πόντο, επισημαίνεται στο βιβλίο του Στάθη […]
  • Η κατάληψη των ψηφιακών συχνοτήτων από τα «προσωρινά» (επί δεκαετίες...) αδειοδοτημένα ιδιωτικά κανάλια. Μια ευγενής δωρεά τόσο φωτογραφική, που συνάντησε την άρνηση δύο πρώην πρωθυπουργών: του κ. Κ. Καραμανλή και του κ. Γ. Παπανδρέου.9 Νοεμβρίου 2013 Χειροπέδες και λουκέτα (0)
    Του Παντελή Μπουκάλα Δεν είναι λίγες οι φορές που τον πλουσιότερο συμβολισμό τον παράγει το τυχαίο και το μη σκηνοθετημένο. Κάτι τέτοιο έγινε και χθες στην […]
  • 20 Οκτωβρίου 2013 KOKOPELLI: Νέες διευκολύνσεις για τη βιομηχανία σπόρων; (0)
    Δείτε τις απόψεις του Κοκοπελλί - εξαιρετικά δραστήριας γαλλικής οργάνωσης προστασίας παραδοσιακών σπόρων- η οποία προτείνει την εξαίρεση των παραδοσιακών σπόρων από το τελευταίο […]
  • Το Σαραντάπορο απ' όπου περνούσε ο δημόσιος δρόμος Ελασσόνας - Σερβίων, είχαν οργανώσει αμυντικά Γερμανοί αξιωματικοί, οργανωτές του τούρκικου στρατού και θεωρούνταν απόρθητο9 Οκτωβρίου 2013 Η Μάχη στο Σαραντάπορο και στους Λαζαράδες (0)
    Η Μάχη στο Σαραντάπορο και στους Λαζαράδες Από το βιβλίο του Ηλία Λαμπρέτσα ΜΙΚΡΟΒΑΛΤΟ Οι δυνάμεις που τα αντίπαλα στρατεύματα παρέταξαν στο μέτωπο της Θεσσαλίας - Νότιας Μακεδονίας […]
  • Στη συνάντηση που έγινε με τον Υφυπουργό Παιδείας κ. Παπαθεοδώρου, το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. απαίτησε την άμεση απόσυρση της απαράδεκτης εγκυκλίου που δυναμιτίζει τα θεμέλια του οικοδομήματος της δημόσιας εκπαίδευσης. Ζήτησε να σταματήσουν οι λογιστικές προσεγγίσεις των θεμάτων της εκπαίδευσης και να δοθεί έμφαση στους ποιοτικούς της δείκτες.19 Απριλίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τη συνάντηση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας με τον Υφυπουργό Παιδείας (0)
    Αθήνα 16/4/2013   Προς M.M.E. Κοιν. Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τη συνάντηση της Δ.Ο.Ε. με τον Υφυπουργό Παιδείας             Το Δ.Σ. […]
  • Το Πανεπιστήμιο Κρήτης συγκαταλέγεται στα κορυφαία 500 πανεπιστήμια παγκοσμίως διατηρώντας την θέση που παραδοσιακά καταλαμβάνει στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων διεθνώς.10 Μαΐου 2013 Διεθνής διάκριση για το Πανεπιστήμιο Κρήτης και 5 ακόμα Ελληνικά Πανεπιστήμια (0)
    Διεθνής διάκριση για το Πανεπιστήμιο Κρήτης και 5 ακόμα Ελληνικά Πανεπιστήμια Συνολικά 6 πανεπιστήμια της Ελλάδος, ανάμεσα στο οποίο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, φιγουράρουν στη λίστα με […]
  • Στις 27 Φεβρουαρίου 1933 πραγματοποιείται ο περίφημος "Εμπρησμός του Ράιχσταγκ" από πράκτορες του NSDAP. Σύμφωνα με την κατάθεση του Χανς Γκισέβιους (Hans Gisevius), αξιωματούχου του Πρωσσικού Υπουργείου Εσωτερικών, στη Δίκη της Νυρεμβέργης, "...η ιδέα του εμπρησμού του Ράιχσταγκ ανήκε στον Γιόζεφ Γκαίμπελς...8 Μαΐου 2013 Οι κλωνίσκοι του ναζισμού (0)
    Οι κλωνίσκοι του ναζισμού Γράφει ο Παντελής Μπουκάλας* Σαν να μας κλείνει η ιστορία το μάτι, για να υπαινιχθεί ή να προειδοποιήσει. Ή σαν να […]
  • Αρχαιομάθεια13 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια VI (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος 2007). Για να δείτε τα στατιστικά […]
  • Αρχαιομάθεια8 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια ΙV (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος […]
  • Το άγαλμα του Ηνίοχου αποτελεί το σωζόμενο τμήμα χάλκινου συμπλέγματος που είχε αφιερωθεί στο ιερό από τους Δεινομενίδες, δυναστική οικογένεια της Γέλας στη Σικελία. Βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. The statue of Iniohos is the preserved part of a copper complex dedicated to the sanctuary by the Daenomenes, a dynastic family of the Gel in Sicily. It is located in the Archaeological Museum of Delphi.21 Μαρτίου 2018 Ο Αριστοτέλης και η ελευθεριότητα (0)
    Η ελευθεριότητα δεν έχει να κάνει με τον πλούτο, αλλά με την αντίληψη που έχει κάποιος στη διαχείριση και την αξία του […]
  • Ανάγλυφο από τερακότα. Διακρίνονται: Πηνελόπη, Οδυσσέας, δεξιά, ως ξεσκούφωτος ζητιάνος, Τηλέμαχος, αριστερά από την Πηνελόπη, χωρίς γένια, Εύμαιος, καθισμένος κάτω και αριστερά πιθανότατα άλλος βοσκός. 460-450 π.Χ., Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης10 Ιανουαρίου 2017 Ι.Θ. Κακριδής: Η Γεωγραφία της Οδύσσειας (2)
    Για τον απλοϊκό αναγνώστη υπάρχει και ένας άλλος κίντυνος: Το έντυπο, σαν έντυπο και μόνο, και ας λέει ανυπόστατα πράγματα, ασκεί πάνω του μια πειστικότητα, που κανείς δεν τη φαντάζεται: […]
  • Άρειος Πάγος12 Μαρτίου 2016 Ο Αριστοτέλης και οι θεσμοί της εξουσίας (2)
    Η ορθή λειτουργία των θεσμών είναι η προϋπόθεση του ιδανικού πολιτεύματος. Η διαφάνεια, η δικαιοσύνη, η εφαρμογή του νόμου, η αξιοκρατία, η εδαφική ακεραιότητα, όλα αυτά που δομούν την […]
  • Οδαλίσκη του Edouard Manet.18 Μαΐου 2015 Η εταίρα στην αρχαιότητα – σχεδόν ανεκδοτολογικές ιστορίες (μέρος γ´) (0)
    Προϊόν μιας εποχής στην οποία ο ελληνόφωνος κόσμος του εμπορίου σταδιακά εκχρηματιζόταν, η εταίρα, ως φιγούρα ιστορική, μάλλον πρωτοεμφανίστηκε σ' εκείνη την πόλη στο Δέλτα του Νείλου την […]
  • O Mάιος13 Απριλίου 2013 O Mάιος (0)
    O Mάιος Δρέψατε πάλιν, ερασταί ευδαίμονες, ναρκίσσους Eις του Mαΐου τους φαιδρούς κ' ευώδεις παραδείσους, Kαι την παρθένον στέψατε, ήτις ως άνθος κλίνει· Eγώ δεν κόπτω, δι' εμέ […]
  • Εμείς, οι αγωνιζόμενοι Εργαζόμενοι της ΕΡΤ, σας καλούμε να συντονιστείτε με το ertopen.com, το thepressproject.gr αλλά και όποιο άλλο ιστότοπο προσφέρει το τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό πρόγραμμα της Ελεύθερης Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης διαδικτυακά.24 Οκτωβρίου 2013 Η συγκυβέρνηση ΝΔ- ΠΑΣΟΚ ρίχνει ξανά μαύρο στην ΕΡΤ – Σταθείτε στο πλευρό μας (0)
    Η συγκυβέρνηση ΝΔ- ΠΑΣΟΚ ρίχνει ξανά μαύρο στην ΕΡΤ – Σταθείτε στο πλευρό μας «Μαύρο» για δεύτερη φορά στην ΕΡΤ θα ρίξει σήμερα στις 6 το απόγευμα η συγκυβέρνηση της ΝΔ και του […]
  • Για τον Κέβιν Σλέιτον, υπεύθυνο της China Labor Watch, η «Μπάρμπι εργάτρια» αντιπροσωπεύει «την απουσία στοιχειωδών δικαιωμάτων» των Κινέζων εργατών σε ό,τι αφορά τις συνθήκες εργασίας.11 Δεκεμβρίου 2013 Η Μπάρμπι-εργάτρια, χωρίς φωνή, στα εργοστάσια που φτιάχνουν τα παιχνίδια μας (1)
    Η Μπάρμπι-εργάτρια, χωρίς φωνή, στα εργοστάσια που φτιάχνουν τα παιχνίδια μας «Μια Μπάρμπι εργάτρια», δηλαδή η διάσημη κούκλα με στόμα φιμωμένο με ταινία και τα χέρια αλυσοδεμένα, […]
  • Διαφήμιση της Benetton.26 Ιουνίου 2014 Eric J. Hobsbawm: Η εθνική γλώσσα (0)
    Αν η επιλογή της «επίσημης» εθνικής γλώσσας ήταν απλώς θέμα πρακτικής διευκόλυνσης, θα ήταν σχετικά εύκολη• θα έπρεπε να επιλέξει κάποιος το ιδίωμα που ήταν περισσότερο πιθανό να ομιλείται […]
  • Φανταστική απεικόνιση της καθημερινότητας των πρώτων Homo Sapiens17 Δεκεμβρίου 2013 Εμείς οι Sapiens (1)
    Το χαρακτηριστικό του Sapiens είναι η συνεχής αύξηση του πληθυσμού του σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας του. Μάλιστα σημείο καμπής στην εξέλιξη του αποτέλεσε η επιλογή του να διακόψει τη […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.