27 Φεβρουαρίου 2018 at 22:37

Περιοδικό «Χώρα». [Είδηση για τον αναγνώστη]

από

Περιοδικό «Χώρα». [Είδηση για τον αναγνώστη]

Το περιοδικό «Χώρα» υπήρξε ένα βραχύβιο περιοδικό που το πρώτο του τεύχος εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1978. Το δεύτερο, και τελευταίο, τεύχος του κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 1979. Συντακτική του επιτροπή υπήρξαν οι Αντώνης Ζέρβας, Νίκος Λεβέντης και Κωστής Παπαγιώργης.

Ακολουθεί η «Είδηση για τον αναγνώστη» ένας πρόλογος δηλαδή που εκφράζει τον πνευματικό προσανατολισμό του περιοδικού. Το κείμενο δεν φέρει υπογραφή κι ως εκ τούτου εύλογα εικάζει κανείς ότι είναι έργο της συντακτικής επιτροπής.

Αν και σύντομος, ο πρόλογος θίγει πλήθος ζητημάτων. Επιλέγω δύο από αυτά που αποτυπώνουν και τη θεμελιώδη πνευματική στάση του κειμένου.

Το πρώτο είναι η προάσπιση ιδεών όπως ο άνθρωπος, η ιστορία, η ελευθερία, η παράδοση που συνδυάζεται με την εδραία πεποίθηση ότι η σκέψη και ποίηση καλούνται να εκφράζουν τον έρωτα του ωραίου και να εμφορούνται από την πίστη στη γλώσσα. Άλλωστε σύμφωνα με τους συγγραφείς «όλες οι επαναστάσεις είναι επαναστάσεις ύφους».

Το δεύτερο είναι ότι λογαριάζουν για συνεργάτες «όλους αυτούς που πασκίζουν να φυλάξουν την ταυτότητά τους μέσα σε μια εποχή λήθης και διάλυσης» αλλά και καλούν κάθε γραπτό «που αντιμάχεται το νεοελληνικό λεξικό παραδεδεγμένων ιδεών».

Ας το μεταγράψουμε: οι συγγραφείς του κειμένου αναφέρονται στην κριτική οικείωση της παραδόσεως. Όχι μόνον σε αυτό αλλά σίγουρα και σε αυτό.

Ας θυμηθούμε και πάλι: είναι γραμμένο το 1978, την εποχή της απέραντης πολιτικολογίας, της ιδεολογικής εδραίωσης της χρησιμοθηρίας στην πατρίδα μας.

Ακολουθεί το κείμενο. Οι αριθμοί στις αγκύλες αντιστοιχούν στις σελίδες της έντυπης έκδοσης. Λέξεις που οι συγγραφείς έχουν επισημάνει με αραίωση των γραμμάτων εδώ έχουν τεθεί με πλάγια γράμματα.

Νίκος Εγγονόπουλος. Ποιητής και Μούσα, 1958, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη
Νίκος Εγγονόπουλος. Ποιητής και Μούσα, 1958, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη

[3] Στο χώρο αυτό που συμβατικά ονομάζουν πνευματικό πολιτισμό, κάθε φορά που ο φιλισταϊσμός κάνει δυναμικά την εμφάνισή του, το αποτέλεσμα είναι ίδιο και απαράλλακτο: το θέαμα της αθλιότητας. Η κρίση δεν αγκαλιάζει μονάχα το ανέστιο πλήθος των γραμμάτων, αλλά έχει να κάνει με μια παρακμή των ηθών πολύ βαθύτερη από την κατάσταση της παιδείας, της καλλιέργειας ή της μόρφωσης. Η σύγχυση, ο τσαρλατανισμός και ο πληθωρισμός – της ανάξιας γλώσσας μια και μιλάμε για την τέχνη του λόγου – επιβάλλονται σαν φυσική ατμόσφαιρα. Καρναβάλι της ανευθυνότητας!  Ο ένας φέρνει τον τράγο και ο άλλος το κόσκινο.

Οι ιδεολόγοι, πολιτικοί οι περισσότεροι, όχι μόνο δίνουν το παρόν σε τούτο το προσκλητήριο, αλλά ζητούν και παίζουν τον πρώτο ρόλο. Είτε μιλά για την ιστορία, είτε για τη λογική (της εξουσίας πάντα), η γλώσσα της ηθικής ξέρει να σέρνει πίσω της την κουστωδία της ενοχής: στιχοπλόκοι, λογοπλέχτες, γραφιάδες κάθε λογής, οι «πνευματικοί άνθρωποι» εκλιπαρούν το συγχωροχάρτι άλλοτε ατομικά και άλλοτε ομαδικά. Το δικαστήριο έχει στηθεί: ποιος δικάζει όμως και ποιος δικάζεται;

Πρίν απ’ όλα οι ιδέες: ο άνθρωπος, η ιστορία, η ελευθερία, η παράδοση και από κοντά οι υψηλότεροι τίτλοι: ποίηση, τέχνη, φιλοσοφία. Καθώς υπάρχουν πολλοί τρόποι να θολώνονται τα νερά για να φαίνονται βαθύτερα, όλοι οι κιβδηλοποιοί κυνηγούν προσχήματα γενικής παραδοχής και, φυσικά, τα βρίσκουν στο πρόσωπο αυτού που καθημερινά εξευτελίζουν. Η λογοτεχνία, ολοένα και περισσότερο, παύει να είναι αυτό που πιστεύουμε ότι είναι: μάρτυρας της παρουσίας μας και η σκέψη, χάνοντας, χάνοντας τη δύναμη του λόγου και της σιωπής, παίρνει τη θέληση του ανήλικου υπασπιστή στο πλευρό της εξουσίας. Νά ένα ασφυκτικά κατοικημένο παρόν.

[4] Μέσα σ’ αυτόν τον ενορχηστρωμένο συγχρονισμό η αναχρονιστική αγάπη μιας γλώσσας που επιμένει να μιλά και να γράφει επειδή μιλούσε και έγραφε – παρατατικοί που αγκαλιάζουν την ιστορία ενός λαού – δε σημαίνει αναγκαστικά την αναζήτηση ενός άλλου τόπου, μιας άλλης ΧΩΡΑΣ: άσυλο για τους δραπέτες. Από τους νοσταλγούς του παρελθόντος εκείνο που λείπει είναι οι νοσταλγοί του παρόντος που, σε πείσμα κάθε λογικής, γυρεύουν να φτάσουν εδώ ακριβώς που είμαστε. Αλλά μόνο με τη σκέψη και την ποίηση;

Ερώτηση που βάζει σε κίνηση τον μηχανισμό της περιφρόνησης. Ας πολλαπλασιάσουμε τις αφορμές: έρωτας του ωραίου, πίστη στη γλώσσα, πίστη στην άποψη ότι όλες οι επαναστάσεις είναι επαναστάσεις ύφους. Μόνο με τη σκέψη και την ποίηση; Όποιος ξέρει να ακούει εκείνον που προτείνει σε όλους τους ποιητές να γράψουν πάνω από την πόρτα τους ότι η βλακεία περνάει παντού εκτός από την ποίηση, καταλαβαίνει τί πάει να πεί να απαντάς – να απαντάμε – Ναι.

Ο πληθυντικός, το εμείς, πάντα προβληματικό· λογαριάζοντας τους συνεργάτες, όλους αυτούς που πασκίζουν να φυλάξουν την ταυτότητά τους μέσα σε μια εποχή λήθης και διάλυσης, η αριθμητική θυμίζει πιεστικά τον ιερομόναχο του Σολωμού. Με κριτήριο κείμενα και όχι πρόσωπα, αυτές οι σελίδες μπορούν  και θέλουν να αποδείξουν ότι δεν σκοπεύουν σε ατομικά μανιφέστα, αλλά δέχονται από παντού και απ’ όλους, κάθε γραφτό που αντιμάχεται το νεοελληνικό λεξικό παραδεδεγμένων ιδεών και δείχνει ότι, και καλά, ορισμένα πράγματα επιμένουν να υπάρχουν.

Πηγή: https://mesaellada.wordpress.com/

Δείτε ακόμη:

  • Νίκος Εγγονόπουλος18 Σεπτεμβρίου 2016 Raffaele Simone: «Το μειλίχιο τέρας – Γιατί η Δύση δεν πηγαίνει προς τα αριστερά;» (0)
    Raffaele Simone: «Το μειλίχιο τέρας - Γιατί η Δύση δεν πηγαίνει προς τα αριστερά;» Του Κωστή Παπαγιώργη* Η ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ Όσοι είχαν στο παρελθόν την ευκαιρία να προβληματιστούν για την […]
  • The Greek Cafe in Rome, 1856 by Ludwig Passini25 Αυγούστου 2016 Καφφενεία και κομήτες ύστερα από τα μεσάνυχτα (1)
    οι ταξιδιώτες λες εφύγαν ήρθανε ελύσανε τα μάγια λύσανε τις πριμάτσες που τους κρατούσανε δεμένους στο μουράγιο δεν είταν ένας χορός ευγενικά θλιμμένος όλες τούτες οι εξάρσεις των […]
  • Ο Κωστής Παπαγιώργης (πίσω) με τον ποιητή Γιάννη Πατίλη, εκδότη του περιοδικού «Πλανόδιον». Ο Παπαγιώργης είχε συνεργαστείμε το περιοδικό υπογράφοντας, με ψευδώνυμο, σημαντικά κριτικά κείμενα2 Μαΐου 2015 Κωστής Παπαγιώργης: Η αρχοντική μορφή των γραμμάτων (0)
    Ο συγγραφέας και μεταφραστής Κωστής Παπαγιώργης ήταν μια από τις αρχοντικότερες μορφές των νεοελληνικών γραμμάτων, το σπάνιο κι ακριβοθώρητο εκείνο κράμα πολυμαθούς λόγιου, ακέραιου […]
  • O Καραγκιόζης. Ένα ελληνικό θέατρο σκιών9 Φεβρουαρίου 2016 O Καραγκιόζης. Ένα ελληνικό θέατρο σκιών (0)
    Το μικρό δοκίμιο για τον Καραγκιόζη, που ο υπερρεαλιστής ποιητής και ζωγράφος Νίκος Εγγονόπουλος έγραψε το 1969, έχει ως θέμα του την καταγωγή και τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού θεάτρου […]
  • Κωστής Παπαγιώργης11 Ιανουαρίου 2017 Κωστής Παπαγιώργης: «Όταν πασχίζει κανείς να εκφραστεί, το μέγιστο εμπόδιο είναι η παιδεία του.» (1)
    Εδώ άλλωστε φωλιάζει το πρόβλημα με την ερίτιμο αδελφότητα των εγγραμμάτων: δε γυρεύουν να εγκολπωθούν την όποια διδασκαλία τους, να την εκθέσουν στα κύματα της ζωής, τους αρκεί να γίνουν […]
  • Κωστής Παπαγιώργης3 Μαΐου 2015 Κωστής Παπαγιώργης: Περί θανάτου (0)
    Μολονότι όλη η νεκρή ανθρωπότητα το μαρτυράει εν χορώ, ο θάνατος παραμένει για τον άνθρωπο κάτι απαράδεκτο και ακατανόητο. Γενικά την κρυπτική της βαθύτητα η ζωή την οφείλει πιθανώς στο […]
  • Απλοποιώντας υπερβολικά, μπορούμε να πούμε ότι θεωρούμε «μεταμοντέρνα» τη δυσπιστία απέναντι στις μετααφηγήσεις.7 Σεπτεμβρίου 2016 Η μεταμοντέρνα κατάσταση (0)
    Το κριτήριο της λειτουργικότητας είναι τεχνολογικό, δεν αρμόζει για να κρίνουμε το αληθές και το ορθό. Άραγε η συναίνεση μπορεί να επιτευχθεί με συζητήσεις, όπως πρεσβεύει ο Habermas; Αυτό […]
  • Το νέο δεδομένο, που αφορά πλέον όλα τα σπίτια, είναι ότι οι Αθηναίοι κοιμούνται λίγο πολύ με ορθάνοιχτες πόρτες. Οι κλειδαριές δεν αντέχουν. Τα παράθυρα επίσης. Οι πόρτες ασφαλείας κατάντησαν παιχνιδάκι.14 Μαΐου 2013 Κωστής Παπαγιώργης – Ανοχύρωτη Πόλη (0)
    Κωστής Παπαγιώργης - Ανοχύρωτη Πόλη Η πόλη ξαφνικά έγινε εχθρική, σάπιο σανίδι, φάκα για μικρούς και μεγάλους. Γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης* Υπήρχε εποχή που τη βγάζαμε αλάνικα και […]
  • Ο Μπαρούχ Σπινόζα (Baruch Spinoza, 24 Νοεμβρίου 1632 - 21 Φεβρουαρίου 1677)22 Φεβρουαρίου 2014 Η κατά Σπινόζα τέχνη της ευτυχίας (0)
    Η κατά Σπινόζα τέχνη της ευτυχίας  Ο Μπαλταζάρ Τομάς αναλαμβάνει να ανανεώσει την ανάγνωση του φιλοσόφου. Γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης* Χωρίς τη συμβολή των συναισθημάτων η νόηση […]
  • Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό.8 Νοεμβρίου 2015 Το (ανύπαρκτο) κρυφό σχολειό (5)
    Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το […]
  • Μάνος Χατζιδάκις: Ο νεοναζισμός είναι η εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας20 Σεπτεμβρίου 2013 Μάνος Χατζιδάκις: Ο νεοναζισμός είναι η εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας (2)
    Μάνος Χατζιδάκις: Ο νεοναζισμός είναι η εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας Τον Φεβρουάριο του 1993, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, ο Χατζιδάκις δημοσίευσε στην […]
  • Η μάχη του Κρεσύ 1346, μινιατούρα. La bataille de Crécy. Miniature de Loyset Liédet tirée des Chroniques de Jean Froissart.11 Μαΐου 2017 Νίκος Τσιφόρος: Ιστορία της Αγγλίας – Εκατό χρόνια πόλεμος (0)
    Οι Άγγλοι τον θέλανε τον πόλεμο γιατί απέναντι η Γαλλία είχε πολύ πλιάτσικο και δεν τους χωνεύανε και τους Γάλλους. Και ξαφνικά, ένα πρωινό γέμισε ο τόπος καράβια και μαούνες με στρατό και […]
  • Ο Klaus Mann, ως Επιλοχίας του Αμερικάνικου Στρατού, Ιταλία 194423 Ιανουαρίου 2014 Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός (3)
    Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το σύντομο βιογραφικό του Κλάους Μαν, γιου του Τόμας Μαν, που παραθέτει μετά το δοκίμιο «Ομοφυλοφιλία και […]
  • Κωστής Παλαμάς13 Ιανουαρίου 2017 Η λάμπα του Παλαμά (0)
    – Θυμούμαι λοιπόν την πρώτη μας λάμπα στο σπίτι. Την πρώτη λάμπα της ζωής μου! Σπουδαίο γεγονός και σταθμός. Είμασταν παιδιά, την έφερε λοιπόν ο πατέρας, και μονάχος του τη γιόμισε, […]
  • Ο Άλντους Χάξλεϋ (Aldous Leonard Huxley, 26 Ιουλίου 1894 – 22 Νοεμβρίου 1963) ήταν Άγγλος μυθιστοριογράφος και σατιρικός συγγραφέας.5 Ιανουαρίου 2014 Ο Άλντους Χάξλεϋ και τα αδιέξοδα του Νέου Κόσμου (1)
    Ο Άλντους Χάξλεϋ και τα αδιέξοδα του Νέου Κόσμου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές  Όταν ο Άλντους Χάξλεϋ έγραφε το «Θαυμαστό Νέο Κόσμο» δεν κοιτούσε απλώς το μέλλον, κοιτούσε την […]
  • Επίκουρος12 Ιανουαρίου 2014 Επιστολή του Επίκουρου προς τον Μενοικέα (0)
    Ο Επίκουρος (341 π.Χ. - 270 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος. Ίδρυσε δική του φιλοσοφική σχολή, με το όνομα Κήπος του Επίκουρου, η οποία θεωρείται από τις πιο γνωστές σχολές της […]
  • Τι σημαίνει26 Αυγούστου 2014 Τι σημαίνει: χλιάρι (1)
    Το υποκοριστικό χλιαρούλι σημαίνει το κουταλάκι, ας πούμε του γλυκού. Μεγεθυντικό είναι η χουλιάρα η χλιάρα, δηλαδή η κουτάλα. Ο Ηλίας Πετρόπουλος γράφει σχετικά: Την φασουλάδα την […]
  • Ανάγλυφο από τερακότα. Διακρίνονται: Πηνελόπη, Οδυσσέας, δεξιά, ως ξεσκούφωτος ζητιάνος, Τηλέμαχος, αριστερά από την Πηνελόπη, χωρίς γένια, Εύμαιος, καθισμένος κάτω και αριστερά πιθανότατα άλλος βοσκός. 460-450 π.Χ., Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης10 Ιανουαρίου 2017 Ι.Θ. Κακριδής: Η Γεωγραφία της Οδύσσειας (2)
    Για τον απλοϊκό αναγνώστη υπάρχει και ένας άλλος κίντυνος: Το έντυπο, σαν έντυπο και μόνο, και ας λέει ανυπόστατα πράγματα, ασκεί πάνω του μια πειστικότητα, που κανείς δεν τη φαντάζεται: […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.