19 Φεβρουαρίου 2018 at 13:16

Μάρκος Αυρήλιος: «Τὰ εἰς ἑαυτὸν»

από

 Μάρκος Αυρήλιος: «Τὰ εἰς ἑαυτὸν»

Το έργο του Μάρκου Αυρηλίου Τὰ εἰς ἑαυτὸν γράφτηκε μετά το 172 μ.Χ. και ενώ ο συγγραφέας κατείχε ήδη το αυτοκρατορικό αξίωμα (161-180 μ.Χ.). Είναι γραμμένο στην Ελληνική -τη γλώσσα των μορφωμένων Ρωμαίων- και παραδίδεται διαιρεμένο σε δώδεκα βιβλία (η διαίρεση δεν ανταποκρίνεται σε εσωτερικά κριτήρια και επομένως δεν πρέπει να οφείλεται στον ίδιο τον συγγραφέα). Εκτός από το πρώτο βιβλίο, το οποίο, αν και γράφτηκε τελευταίο, προτάχθηκε εκ των υστέρων ως εισαγωγή και αναφέρεται στις οφειλές του Αυρηλίου σε συγγενείς και δασκάλους, τα υπόλοιπα έχουν τη μορφή σκόρπιων στοχασμών σε αφοριστικό ύφος, παραινέσεων εἰς ἑαυτόν χωρίς καμιά συστηματική κατάταξη.

Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus, 26 Απριλίου 121 - 17 Μαρτίου 180) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 161 έως το 180. Κυβέρνησε ως συναυτοκράτορας με τον Λεύκιο Βέρο από το 161 έως το θάνατο του Βέρου το 169. Ήταν ο τελευταίος από τους «Πέντε Καλούς Αυτοκράτορες» και θεωρείται επίσης ως ένας από τους σημαντικότερους στωικούς φιλοσόφους.
Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus, 26 Απριλίου 121 – 17 Μαρτίου 180) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 161 έως το 180. Κυβέρνησε ως συναυτοκράτορας με τον Λεύκιο Βέρο από το 161 έως το θάνατο του Βέρου το 169. Ήταν ο τελευταίος από τους «Πέντε Καλούς Αυτοκράτορες» και θεωρείται επίσης ως ένας από τους σημαντικότερους στωικούς φιλοσόφους.

Ως προς το περιεχόμενο το έργο εντάσσεται στην παράδοση της στωικής φιλοσοφίας με ιδιαίτερα έκδηλη την επίδραση του Επικτήτου (55-120 μ.Χ). Ο Μάρκος Αυρήλιος στο αγωνιώδες ερώτημα της εποχής, πώς μπορεί κανείς να κατακτήσει την ευδαιμονία, απαντά ως γνήσιος στωικός: η απαλλαγή από τα πάθη και τα έντονα συναισθήματα (ηδονή, πόνος), η απάθεια έναντι του εξωτερικού κόσμου, η αδιαφορία για τα υλικά αγαθά συντείνουν στην κατάκτηση της εσωτερικής γαλήνης. Ένα αίσθημα που ενισχύεται από την πεποίθηση ότι η ζωή του ανθρώπου διέπεται εν τέλει από την ίδια αρμονία που διέπει τον κόσμο ως ολότητα, και η οποία οφείλεται στην ύπαρξη του Λόγου. Από το έργο του δεν απουσιάζουν οι έννοιες της παροδικότητας του χρόνου, του εφήμερου της ζωής, της πλήρους αβεβαιότητας, μόνο που δεν σχετίζονται με μια απαισιόδοξη θεώρηση του κόσμου. Αντίθετα, αποτελούν την παραδοχή από την οποία εκκινεί κανείς για να αναζητήσει μέσω της φιλοσοφίας την ευδαιμονία.

«Τὰ εἰς ἑαυτὸν»

μετάφραση Νίκος ΣκουτερόπουλοςΓιώργος Σεφέρης

Της ανθρώπινης ζωής η διάρκεια όσο μια στιγμή, η ουσία της ρευστή, η αίσθησή της θολή, το σώμα -από τη σύστασή του- έτοιμο να σαπίσει, και η ψυχή ένας στρόβιλος, η τύχη άδηλη, η δόξα αβέβαιη. Με δυο λόγια, όλα στο σώμα σαν ένα ποτάμι, όλα της ψυχής σαν όνειρο και σαν άχνη, η ζωή ένας πόλεμος κι ένας ξενιτεμός, η υστεροφημία λησμονιά. Ποιο είναι αυτό που μπορεί να μας δείξει τον δρόμο; Ένα και μόνο: η φιλοσοφία! Κι αυτό σημαίνει να φυλάμε τον θεό μέσα μας καθαρό κι αλώβητο, νικητή πάνω στις ηδονές και τους πόνους, να μην κάνουμε τίποτε στα τυφλά, τίποτε ψεύτικα και προσποιητά, να μην εξαρτιόμαστε από το τι θα πράξει ή τι δεν θα πράξει ο άλλος. Κι ακόμη, να αποδεχόμαστε όσα συμβαίνουν κι όσα μας λαχαίνουν σαν κάτι που έρχεται κάπου από κει απ᾽ όπου έχουμε έλθει και εμείς· και πάνω απ᾽ όλα, να περιμένουμε τον θάνατο με γαλήνια διάθεση, θεωρώντας πως δεν είναι τίποτε άλλο παρά η διάλυση των συστατικών στοιχείων από τα οποία είναι συγκροτημένο κάθε ζωντανό πλάσμα.

Πέταξε τα όλα, κράτησε μόνο τούτα τα λίγα· και να θυμάσαι ακόμη ότι καθένας ζει μόνο το παρόν -τούτο το ακαριαίο· τα άλλα ή τα έχει ζήσει πια ή είναι στη σφαίρα του άδηλου. Μικρή λοιπόν η ζωή του καθενός, μικρή και η γωνίτσα της γης όπου την ζει· μικρή ακόμη και η διαρκέστερη υστεροφημία: στηρίζεται κι αυτή σε ανθρωπάκια που διαδέχονται το ένα το άλλο και που αύριο κιόλας θα πεθάνουν και δεν γνωρίζουν ούτε τον εαυτό τους, πολύ περισσότερο εκείνον που έχει πεθάνει από καιρό.*

Κενοσπουδία για πομπές, δράματα πάνω στη σκηνή, κοπάδια και συναγελάσματα, λογχίσματα σε κορμιά, κοκκαλάκια σε σκυλάκια, μπουκιές σε δεξαμενές ψαριών, ταλαιπωρίες φορτωμένων μυρμηγκιών, ποντικάκια που τρέχουν φοβισμένα, νευρόσπαστα που χειρονομούν. Πρέπει λοιπόν να στέκεσαι [απέναντι σε] αυτά με ευμένεια και χωρίς αλαζονεία, να προσέχεις όμως πως ο καθένας αξίζει τόσο, όσο τα πράγματα που τον απασχολούν.**

.*μετάφραση: Νίκος Σκουτερόπουλος

 ** μετάφραση Γιώργος Σεφέρης

Πηγή: ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ 202. – Τὰ εἰς ἑαυτὸν 2.17, 3.10, 7.3, http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=503

Δείτε ακόμη:

  • Φολέγνδρος23 Νοεμβρίου 2017 Μὲ τὸν τρόπο τοῦ Γ. Σ. -Ὅπου καὶ νὰ ταξιδέψω ἡ Ἑλλάδα μὲ πληγώνει (1)
    Ὅπου καὶ νὰ ταξιδέψω ἡ Ἑλλάδα μὲ πληγώνει Στὸ Πήλιο μέσα στὶς καστανιὲς τὸ πουκάμισο τοῦ Κενταύρου γλιστροῦσε μέσα στὰ φύλλα γιὰ νὰ τυλιχτεῖ στὸ κορμί […]
  • Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά1 Οκτωβρίου 2017 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά (0)
    Κι ὅμως πρέπει νὰ λογαριάσουμε κατὰ ποῦ προχωροῦμε, ὄχι καθὼς ὁ πόνος μας τὸ θέλει καὶ τὰ πεινασμένα παιδιά μας καὶ τὸ χάσμα τῆς πρόσκλησης τῶν συντρόφων ἀπὸ τὸν ἀντίπερα […]
  • πάλη σε αρχαίο ανάγλυφο16 Αυγούστου 2016 Ο Αριστοτέλης για τη γυμναστική (4)
    Αυτό που μένει είναι οι τελικές συστάσεις του Αριστοτέλη για τη σωστή εκγύμναση των νέων, η οποία οφείλει να συνδέεται άρρηκτα με την ηλικία τους: «… ως την εφηβική ηλικία χρειάζεται να […]
  • Τα βασικότερα γνωστά σωματίδια που συγκροτούσαν τον πυρήνα ήταν τα πρωτόνια και τα νετρόνια. Τι τα συγκρατούσε όμως δεμένα στον πυρήνα;7 Απριλίου 2013 Η Αριστοτελική ύλη είναι η ενέργεια της Φυσικής (0)
    Η Αριστοτελική ύλη είναι η ενέργεια της Φυσικής    . Γράφει ο Γιώργος Μπαντές (Η Αριστοτελική ύλη, η ύλη στη σύγχρονη φυσική, η ενέργεια στη φυσική (Αριστοτελική ύλη), η Αριστοτελική […]
  • Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Marcus Aurelius Antoninus, 20 Μαρτίου 203 – 11 Μαρτίου 222), γνωστός κοινώς ως Ηλιογάβαλος14 Δεκεμβρίου 2016 Οι παρανοϊκοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες (1)
    Δεν ήταν δειλός, αλλά τον ενδιέφερε ο πόλεμος εναντίον των μονομάχων και των θηρίων στην αρένα. Κάθε πρωί σηκωνόταν και σκότωνε μια τίγρη στην αρένα! Οι διοικητές της Ανατολής δεν […]
  • 10 Ιανουαρίου 2014 Να μάθουμε τη μοναξιά (0)
    Ω! Φτωχά πλάσματα στις μεγάλες πολιτείες της παγκόσμιας πολιτικής, εσείς νέοι άνθρωποι τόσο προικισμένοι και βασανισμένοι από τη […]
  • Ο Κάφκα κατατάσσεται στους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ου αιώνα και η «Μεταμόρφωση», μαζί με τη «Δίκη» αποτελούν όχι μόνο τα πιο γνωστά, αλλά και τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της καφκικής σκέψης.8 Απριλίου 2013 Ο Φραντς Κάφκα και οι μεταμορφώσεις (0)
    Όμως ο Κάφκα δεν σταματά στην οπτική του μεταμορφωμένου υποκειμένου, αλλά συνεχίζει περικλείοντας όλες τις οπτικές. Ο πατέρας τον τρομάζει ουρλιάζοντας και τον τραυματίζει πετώντας του […]
  • Πάπυρος της Οξυρρύγχου με το πιο παλιό διάγραμμα από τα Στοιχεία του Ευκλείδη11 Μαΐου 2013 Τα παράδοξα της Ευκλείδειας Γεωμετρίας (0)
     Τα παράδοξα της Ευκλείδειας Γεωμετρίας Γράφει ο Γιώργος Μπαντές   Εννοιολογικά θεμέλια Η γεωμετρία όπως είναι γνωστό ασχολείται με το χώρο, αφού καταστήσει σαφές τι είναι χώρος. […]
  • Άρειος Πάγος12 Μαρτίου 2016 Ο Αριστοτέλης και οι θεσμοί της εξουσίας (2)
    Η ορθή λειτουργία των θεσμών είναι η προϋπόθεση του ιδανικού πολιτεύματος. Η διαφάνεια, η δικαιοσύνη, η εφαρμογή του νόμου, η αξιοκρατία, η εδαφική ακεραιότητα, όλα αυτά που δομούν την […]
  • Ο Τζέιμς Τζόυς (James Augustine Aloysius Joyce, 2 Φεβρουαρίου 1882 - 13 Ιανουαρίου 1941) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, δημιουργός του μυθιστορήματος Οδυσσέας (1922) και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.18 Μαΐου 2013 Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη (1)
    Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το βιβλίο του Τζόυς «Οδυσσέας» πρωτοεκδόθηκε το Φεβρουάριο του 1922. Εξαιρετικά ογκώδες μυθιστόρημα (ο […]
  • Νίκος Εγγονόπουλος. Γάμος, 1957, Αυγοτέμπερα σε ξύλο, 24,5 x 20 εκ., Ιδιωτική συλλογή.11 Απριλίου 2018 Η κενοδοξία, η μικροψυχία και η προβληματική της αριστοτελικής μεγαλοψυχίας (0)
    Η επίδειξη είναι η τροφή της κενοδοξίας. Οτιδήποτε ενδείκνυται ως κοινωνικά αποδεκτό τίθεται προς χρήση. Τα ρούχα, τα αξιώματα, οι τίτλοι τιμής, και το χρήμα είναι τα προσφιλέστερα πεδία. […]
  • Ήρα & Προμηθέας20 Μαΐου 2013 Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου (0)
    Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Στο θρυλικό διάλογο του Πρωταγόρα με το Σωκράτη για το διδακτό της αρετής, ο […]
  • 24 Οκτωβρίου 2015 Ο Αριστοτέλης και τα αδιέξοδα τυραννίας και βασιλείας (2)
    Όμως, ένα πολίτευμα που στηρίζεται στην απόλυτη υπεροχή του ενός, αν θέλει να παραμείνει αξιόπιστο, πρέπει πρωτίστως να εξασφαλίσει το αδιαφιλονίκητο αυτής της ανωτερότητας. Κι εδώ ακριβώς […]
  • Πλάτωνας (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.24 Μαΐου 2013 Ο Αριστοτέλης, η ευτυχία και ο σύγχρονος πολιτισμός (0)
    Ο Αριστοτέλης, η ευτυχία και ο σύγχρονος πολιτισμός Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Ο Αριστοτέλης στο έργο του «Πολιτικά» είναι ξεκάθαρος. Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ον. […]
  • Ο Θουκυδίδης (περίπου 460 -398 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας στρατηγός και ιστορικός12 Μαΐου 2013 Ο Θουκυδίδης, ο Νίτσε και ο τριανταφυλλένιος ιδεαλισμός (4)
    Ο Θουκυδίδης είναι η κορυφαία συμπερίληψη, η κορυφαία εκδήλωση του ισχυρού, δριμύτατου θετικισμού που έκειτο στα ένστικτα των αρχαίων Ελλήνων.΄Αλλωστε είναι το θάρρος ενώπιον της […]
  • Η εμπορευματοποίηση αφορά τα προϊόντα που ανταλλάσσονται κι όχι το ίδιο το χρήμα που δεν λειτουργεί ως προϊόν αλλά ως διαμεσολαβητής προϊόντων. Με την εξέλιξη του κεφαλαιοκρατικού συστήματος όμως, είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι το ίδιο το χρήμα άρχισε να αποτελεί εμπόρευμα.4 Ιουνίου 2013 Ο Μαρξ, η εμπορευματοποίηση του χρήματος και ο Αριστοτέλης (3)
    Ο Μαρξ, η εμπορευματοποίηση του χρήματος και ο Αριστοτέλης Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το χρήμα είναι η κινητήριος δύναμη όλων των συνδιαλλαγών. Λειτουργεί […]
  • Ανθρωπάκια LEGO21 Αυγούστου 2013 Το σχολείο και ο κατακερματισμός της γνώσης (3)
    Το σχολείο και ο κατακερματισμός της γνώσης Γράφει ο Ερανιστής* Είναι εμπειρικά διαπιστωμένο ότι σε πολλά πανεπιστημιακά ιδρυμάτα του λεγόμενου δυτικού κόσμου τείνει να επικρατήσει η […]
  • Η έννοια κέρδος εισάγεται στο Κεφάλαιο του Μαρξ στον 3ο τόμο και διαφοροποιείται από την υπεραξία ως προς τον υπολογισμό της.24 Ιουνίου 2013 Ο Κάρλ Μάρξ και η διαλεκτική του καπιταλισμού (0)
    Ο Κάρλ Μάρξ και η διαλεκτική του καπιταλισμού Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Ότι το κεφαλαιοκρατικό σύστημα παραγωγής αποσκοπεί αποκλειστικά στο κέρδος, δεν χρειάζεται επεξηγήσεις. […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.