5 Φεβρουαρίου 2018 at 12:35

Μαθήματα κλασικής παιδείας – Αρχαία λυρική ποίηση

από

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

16η Διδακτική περίοδος, μάθημα 17ο– 18ο

Τετάρτη 7 και 14 -2-2018, 7μ.μ.

στο Μαξίμειο Σερρών

ΘΕΜΑ: Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση.

Σαπφώ, Μίμνερμος, Συμεωνίδης ο Κείος

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Φανή Σοκόλη Τζήκα, φιλόλογος

Στα επόμενα μαθήματα (7 και 14 Φεβρουαρίου) η τακτική συνεργάτης του Πνευματικού μας Συμποσίου και βασικός συντελεστής της επιτυχίας του, θα ασχοληθεί με την Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση και τους σπουδαιότερους εκφραστές του (Σαπφώ, Μίμνερμος, Συμεωνίδης ο Κείος)

Συγκεκριμένα:

Κατά τον 7ο-6ο αι. πΧ αρχίζει να φθίνει η επικυριαρχία της κληρονομικής αριστοκρατίας και να αναδύεται η πόλις – κράτος. Η εξέλιξη αυτή με τις αναταραχές και τους μετασχηματισμούς που προκάλεσε, επηρέασε και τη θεματολογία και την εικονοπλασία της ποιητικής αφήγησης, που μέχρι τότε εκφράζονταν μέσα από το έπος, το οποίο ταίριαζε στο ηρωικό ύφος της εποχής που καλλιεργήθηκε, από το τέλος του Μυκηναϊκού κόσμου έως τον 8 αι. πΧ.

Μέσα στις νέες σύνθετες κοινωνικές και πολιτικές δομές ο μέσος άνθρωπος, ο πιο «ανθρώπινος», ο πιο «καθημερινός», που στο έπος σχεδόν αγνοείται, αυτός που δε διεκδικεί κάποια ηρωική καταγωγή, πλέον βρίσκει μια φωνή. Αρχίζει να δέχεται και άλλες αρετές εκτός από τις επικές – την ανδρεία, τη δόξα, τη φήμη – να συνειδητοποιεί την ευμετάβλητη και εφήμερη φύση του, την ανθρώπινη «αμηχανίη», και να εκφράζει επιφυλακτικότητα και δικά του συναισθήματα. Αυτές τις καινούριες πνευματικές ανάγκες και το νέο πνεύμα που αναδύεται, έρχεται να εκφράσει η λυρική ποίηση, που πια γίνεται η κύρια έκφρασή του για δύο αιώνες, από το 650-450 πΧ.

Μέσα από την περιγραφή βασικών χαρακτηριστικών και ειδών της λυρικής ποίησης των αρχαίων Ελλήνων, θα δείξουμε πως στο λυρικό ποίημα καθολικά συναισθήματα και σύνθετες σκέψεις, που δεν είχαν προηγουμένως όνομα, οργανώνονται σε λυρικό λόγο και βρίσκουν σε μεταφορές, ιστορίες και μύθους εύληπτες, κατανοητές αναπλάσεις, ορατά παραδείγματα και διδαχές για τη συμπεριφορά των ατόμων μέσα στην κοινότητα, αλλά και για τις εσωτερικές καταιγίδες και τη γαλήνη. Πως πρόκειται για ποίηση κοινή, δημόσια και παραδειγματική – μια σύνθετη τέχνη στενά δεμένη με τη μουσική. Μια τέχνη εντελώς διαφορετική από την σύγχρονη λυρική ποίηση. Εντοπίζοντας τις διαφορές τους, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα τα ομολογουμένως δύσκολα αυτά αρχαϊκά δημιουργήματα.

Επίσης, θα ασχοληθούμε με τρεις λυρικούς ποιητές, που τα ποιήματά τους προετοίμασαν το έδαφος για την τραγική ποίηση και τη φιλοσοφία, που θαυμάζονταν και συγκινούσαν για αιώνες.

Την «ιερά» Σαπφώ που η θέση της στην αρχαία λυρική μονωδική ποίηση είναι κορυφαία και μοναδική. Πρόκειται για μια πρωτοποριακή ποιήτρια με ευαίσθητη ψυχή, αλάθητη αίσθηση, εντυπωσιακή οικειότητα, απόλυτη ειλικρίνεια, όλο πάθος δύναμη. Για τη χάρη των τραγουδιών της, για την ευγένεια της γλώσσας της, την ομορφιά της φράσης, και την ξεχωριστή τεχνική της οι αρχαίοι την ονομάσανε «δεκάτη μούσα», «Λεσβία αηδών», «Πιερία μέλισσα».

Τον γλυκύ Μίμνερμο, που θαυμάστηκε από τους συγχρόνους του και ενέπνευσε και τους ποιητές της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής με το νόημα της τερπνής και λεπτής ποιητικής τέχνης του. Στην ποίησή του αναδύεται μια βαθιά ανθρώπινη εξομολογητική διάθεση. Χρησιμοποίησε την ελεγεία για να φανερώσει τον πιο μέσα κόσμο της ψυχής, κυρίως τον έρωτα, με τόνο μελαγχολικό και διάθεση φθινοπωρινού παράπονου.

Τον Σιμωνίδη τον Κείο, έναν από τους μεγαλύτερους χορικούς λυρικούς ποιητές, τον κατεξοχήν εκπρόσωπο του αρχαιοελληνικού διαφωτισμού. Η ποίησή του είχε πολλή τέχνη: έξοχα δουλεμένος στίχος με ρυθμό και αρμονία, πνεύμα δροσερό και χαριτωμένη φαντασία. Όμως η ποίησή του είχε και πολλή ανώτερη σκέψη. Για τη σύλληψή του τού ανθρώπινου, κυρίως στην πιο τραγική του εκδοχή, δίκαια μπορεί να θεωρηθεί ομφάλιος λώρος μεταξύ της ώριμης λυρικής ποίησης και της τραγωδίας.

Η Φανή Σοκόλη με εξαιρετικές σπουδές στην κλασική φιλολογία και εξαιρετική παρουσία της στα παιδαγωγικά και τον πολιτισμό εδώ και μια δεκαετία περίπου μας ταξιδεύει στον υπέροχο κόσμο της Ελληνικής Πνευματικής δημιουργίας, δίνοντας με σαφήνεια τον ιστορικό και κοινωνικό περίγυρο, τα δημιουργήματα αυτής της μοναδικής άνθησης του ανθρώπινου πνεύματος.

Τα μαθήματα γίνονται κάθε Τετάρτη 7-8 το απόγευμα στην αίθουσα ομιλιών (Σωκράτης Μικρού) του Μαξίμειου Πνευματικού Κέντρου.

Συντονιστές οι εκπαιδευτικοί: Θεολόγης Ανδρονίδης, Νότας Θωμάς και Χασιωτάκη Ειρήνη.

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Χορηγοί:

η Α.Ε. Θέρμη Σερρών (Τηλεθέρμανση)

η Α.Ε. Ουστριάς (εμπορία αυτοκινήτων) και

η Α.Ε ΑΓΡΟΕΦΟΔΙΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

 

Για το Μαξίμειο Πνευματικό Κέντρο             Σύνδεσμο Φιλολόγων

        Ζήσης Μητλιάγκας                                          Δώρα Μπαγανά

                Φιλόλογος                                                        Φιλόλογος

 

Δείτε ακόμη:

  • Με 218 εκθέτες η 11η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ξεπερνάει κάθε προηγούμενο συμμετοχών (εκδότες, πολιτιστικοί φορείς, ιδρύματα, πρεσβείες, ινστιτούτα από την Ελλάδα και το εξωτερικό) μεταξύ των οποίων 14 ξένες χώρες5 Μαΐου 2014 11η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (0)
    11η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης Μια τετραήμερη γιορτή πολιτισμού σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η σημαντικότερη έκθεση για το βιβλίο στην Ελλάδα.  Στα Περίπτερα […]
  • 26 Ιανουαρίου 2014 Συνέντευξη του Κ. Αρβανιτόπουλου: Προχωράμε στην επιμήκυνση του σχολικού έτους (0)
    Στην επιμήκυνση του σχολικού έτους θα προχωρήσει το υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με δήλωση του Κ. Αρβανιτόπουλου σήμερα Κυριακή 26/1, στην εφημερίδα ΠΡΩΤΟ […]
  • Ο μύθος με τις σχολικές αργίες10 Φεβρουαρίου 2014 Ο μύθος με τις σχολικές αργίες (0)
    Ποιες σκοπιμότητες κρύβουν οι εξαγγελίες του υπουργείου Παιδείας για τη μερική κατάργησή τους και πώς παραπλανούν την κοινή γνώμη. Οκτώ ευρωπαϊκές χώρες έχουν περισσότερες ημέρες διακοπών […]
  • Σίγησε σε ηλικία 76 ετών η "φωνή των μπουάτ", ο σπουδαίος τραγουδιστής Λάκης Παππάς, από τους βασικούς εκπροσώπους του Νέου Κύματος.27 Μαρτίου 2014 Πέθανε ο Λάκης Παππάς του νέου κύματος και των μπουάτ (0)
    Πέθανε ο Λάκης Παππάς του νέου κύματος και των μπουάτ Σίγησε σε ηλικία 76 ετών η "φωνή των μπουάτ", ο σπουδαίος τραγουδιστής Λάκης Παππάς, από τους βασικούς εκπροσώπους του Νέου […]
  • Αποικιακή κυριαρχία: O Κορτέζ στη Βερακρούζ. Diego Rivera, 1945-52.6 Μαρτίου 2014 Καταμερισμός εργασίας και δομικές ανισότητες στον πρώιμο καπιταλισμό (1450-1640) (0)
    Άλλωστε η επικερδής εργασία δεν προϋποθέτει την αλληλεγγύη. Μαζί με την ευημερία για κάποιους ο νέος καταμερισμός εργασίας έφερνε και την όξυνση των διακρίσεων μεταξύ τάξεων αλλά και μέσα […]
  • 26 Φεβρουαρίου 2018 Κατεβάστε τα Άπαντα του Στάλιν (pdf) (0)
    Κατεβάστε τα Άπαντα του Στάλιν (pdf) Μπορείτε να κατεβάσετε έναν-έναν τους τόμους με τα άπαντα του Ιωσήφ Στάλιν, στη συνέχεια εκδόσεις με κείμενά του, και τέλος δύο βιβλία για […]
  • Το Σαραντάπορο απ' όπου περνούσε ο δημόσιος δρόμος Ελασσόνας - Σερβίων, είχαν οργανώσει αμυντικά Γερμανοί αξιωματικοί, οργανωτές του τούρκικου στρατού και θεωρούνταν απόρθητο9 Οκτωβρίου 2013 Η Μάχη στο Σαραντάπορο και στους Λαζαράδες (0)
    Η Μάχη στο Σαραντάπορο και στους Λαζαράδες Από το βιβλίο του Ηλία Λαμπρέτσα ΜΙΚΡΟΒΑΛΤΟ Οι δυνάμεις που τα αντίπαλα στρατεύματα παρέταξαν στο μέτωπο της Θεσσαλίας - Νότιας Μακεδονίας […]
  • Θοδωρής Κολοκοτρώνης - πίνακας του Θεόφιλου14 Νοεμβρίου 2016 Ο Λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα (2)
    Όταν αποφασίσαμε να κάμωμε την Επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πως δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας […]
  • Αρχαιομάθεια13 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια VI (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος 2007). Για να δείτε τα στατιστικά […]
  • Αρχαιομάθεια22 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια IX (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος […]
  • Αρχαιομάθεια8 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια ΙV (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος […]
  • Αναθηματικό ανάγλυφο με παράσταση νέου που στεφανώνεται. Βρέθηκε στο Σούνιο, κοντά στον ναό της Αθηνάς. Γύρω στο 460 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.6 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια Ι (0)
    Το επόμενο κουίζ, τέστ ή δοκιμασία δημιουργήθηκε δοκιμαστικά με το πρόγραμμα myquizcreator. Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας […]
  • Αρχαιομάθεια11 Μαΐου 2018 Τέστ: Αρχαιομάθεια V (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος 2007) […]
  • Αρχαιομάθεια ΙΙΙ8 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια ΙΙΙ (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος […]
  • Νεοελληνικά Αναγνώσματα4 Φεβρουαρίου 2016 Δωρεάν: Κατεβάστε τώρα 129 συλλεκτικά σχολικά βιβλία από το 1884 έως το 1977 (0)
    129 Νεοελληνικά Αναγνώσματα, 3.390 έργα 480 συγγραφέων, τα οποία συγκροτούν το διασωσμένο και προσωπικό, πλήρες κατά το δυνατόν, Αρχείο της Χρ. Κουμπάρου-Χανιώτη. Πρόκειται για τα σχολικά […]
  • Θέατρο Σημείο, β’ σκηνή «Σημείο lab», Χαριλάου Τρικούπη 4 (πρώην ΑΠΛΟ, πίσω από το Πάντειο)6 Μαρτίου 2014 Η κωμωδία του Στανισλάβ Στρατίεβ «Το Ρωμαϊκό Λουτρό», ανεβαίνει στο Θέατρο Σημείο (πρώην «Απλό») την Παρασκευή 14 Μαρτίου (0)
    Ο Στρατίεβ Στανισλάβ γεννήθηκε το 1941 στη Σόφια. Σπούδασε βουλγαρική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας και παράλληλα εργαζόταν ως δημοσιογράφος. Το πρώιμο έργο του συνδέεται με το […]
  • Σε εξέλιξη βρίσκεται το 6ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Λάρισας/artfools16 Φεβρουαρίου 2014 Σε εξέλιξη βρίσκεται το 6ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Λάρισας (0)
    Προβολές ταινιών και ντοκιμαντέρ, σεμινάρια, αφιερώματα, εκθέσεις φωτογραφίας, είναι μερικές μόνο από τις δράσεις του, με κορυφαίο γεγονός το διαγωνιστικό μέρος που θα πραγματοποιηθεί […]
  • Αρχαιομάθεια15 Μαΐου 2018 Τεστ: Αρχαιομάθεια VII (0)
    Οι σωστοί ορισμοί των λέξεων δίνονται με βάση το: LIDDELL & SCOTT, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος 2007) Για να δείτε τα στατιστικά […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.