24 Ιανουαρίου 2018 at 20:21

O Ζαν Ζενέ και ο θάνατος της ηθικής

από

                    O Ζαν Ζενέ και ο θάνατος της ηθικής 

Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

            «To ημερολόγιο ενός κλέφτη» είναι ίσως το δημοφιλέστερο βιβλίο του Ζαν Ζενέ. Έχοντας καθαρά αυτοβιογραφικό περιεχόμενο διεισδύει στον άγνωστο, εγκληματικό, διαστροφικό, άγριο και απάνθρωπα αποξενωμένο υπόκοσμο, δίνοντας σάρκα και οστά στην αποκτήνωση που αποκτά χειροπιαστή υπόσταση αμετανόητου χαρακτήρα.

Ο Ζενέ επιτίθεται από την πρώτη σελίδα. Από θέση αρχής ξεκαθαρίζει ότι ανήκει στους φονιάδες, στους τρελούς, στους αψυχολόγητα καταστροφικούς χαρακτήρες. Κρατάει τις αποστάσεις του χρησιμοποιώντας το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο απέναντι στους αναγνώστες που προφανώς δεν ανήκουν στο δικό του ηθικό κόσμο. Με φράσεις όπως: «Οι φονιάδες βρίσκονται πολύ μακριά από σας» ή «οι εγκληματίες δεν αποδέχονται τις αρετές του δικού σας κόσμου» ή «στους φυλακισμένους πρόσφερα την τρυφερότητά μου» καθιστά σαφές ότι τον συμβατικό κόσμο της τρέχουσας ηθικής τον έχει από καιρό καταδικάσει κι ότι ο ίδιος πρεσβεύει κάτι άλλο, κάτι μολυσματικό και φρικαλέο, κάτι τερατώδες που αποπνέει τη δυσωδία της αρρωστημένης λαγνείας και της καταφυγής στο ανυπόφορο.

Ζαν Ζενέ (γαλλικά: Jean Genet, 19 Δεκεμβρίου 1910 - 1986), Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης.
Ζαν Ζενέ (γαλλικά: Jean Genet, 19 Δεκεμβρίου 1910 – 1986), Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης.

Ο έρωτας έχει νόημα μόνο ως εργαλείο διαστροφής, ως αποκρουστική έκφραση του ζωώδους. Είναι η μεγάλη πύλη που διασχίζοντάς την χτίζει τους νόμους ενός απαγορευμένου και αδυσώπητα βίαιου κόσμου. Ενός κόσμου που ζέχνει. Η ηδονή είναι αδύνατο να εκδηλωθεί πέρα από τη νοσηρή σεξουαλικότητα και την καταπάτηση κάθε ηθικής, που μόνο το έγκλημα μπορεί να προσφέρει. «Ο έρωτας μ’ έσπρωξε μπροστά σ’ αυτό που εκφράζουμε κακό» γράφει ο Ζενέ από την πρώτη σελίδα.

Βρισκόμαστε μπροστά σ’ ένα σεξουαλικό κτήνος που όχι απλώς δεν νιώθει την ανάγκη να απολογηθεί αλλά επιτίθεται διεκδικώντας το προσωπικό του δίκιο κι αδιαφορώντας παντελώς για την, σχεδόν βέβαιη, απόρριψη του. Κι όλα αυτά με μια απολύτως ποιητική γλώσσα που κατά διαστήματα χάνει κάθε χαρακτηριστικό της πεζογραφίας διοχετεύοντας ένα πρωτόγνωρο πάθος που αποκτά, θα λέγαμε, ερωτικές διαστάσεις. Είναι σαν να βλέπουμε το Ζενέ να αντιμετωπίζει ερωτικά τις ίδιες του τις σελίδες με τρόπο αφοπλιστικά αυθόρμητο, χωρίς την παραμικρή προσπάθεια, χωρίς την ελάχιστη επιτήδευση.

            Παρακολουθούμε ένα ομοφυλοφιλικό ντελίριο που περιγράφεται σε πρώτο πρόσωπο με το Ζενέ να εκπορνεύεται σε άθλιες δημόσιες τουαλέτες για να εξασφαλίσει το φαγητό του. Η δολοφονία που διαπράττει έχει λόγους φαινομενικά ακαθόριστους αλλά ουσιαστικά καθορισμένους από την παράλογη λογική του αδυσώπητου αμοραλισμού και της απόλυτης συναισθηματικής απαξίωσης, που τελικά εκλογικεύεται δημιουργώντας τον ηθικό κώδικα της ανηθικότητας.

Ο Ζενέ από θέση αρχής συμπεριφέρεται προδοτικά κι αχάριστα. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην δαγκώσει το χέρι που τον ταΐζει. Όταν ο πλούσιος θαυμαστής του συγγραφικού του έργου τον καλεί στο σπίτι του, αυτός μελετά το χώρο για να μπορέσει να τον ληστέψει. Προτιμά να πετάξει τα λεφτά του καλύτερού του φίλου στον υπόνομο παρά να του τα επιστρέψει και να τον σώσει.

Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η πεμπτουσία της ηθικής του Ζενέ. Κρατάει τα λεφτά του φίλου του – που του τα εμπιστεύτηκε –  σαν κάτι ιερό κι όταν έφτασε η ώρα της επιστροφής τους, με δεδομένο ότι ο φίλος τα είχε απόλυτη ανάγκη (σε σημείο ζωής και θανάτου) αποφάσισε να τον προδώσει. Αφού δείπνησε πλουσιοπάροχα ένιωσε τύψεις, γιατί η προδοσία αυτή δεν ήταν αρκετή. Το να καταχραστεί τα λεφτά για προσωπικό όφελος ήταν πράξη κλοπής καταδικασμένη στη μικρότητα της φτηνής ιδιοτέλειας. Αποφασίζει να πετάξει τα υπόλοιπα λεφτά στον υπόνομο πραγματοποιώντας την τέλεια προδοσία που μόνο η ανιδιοτέλεια μπορούσε να εκφράσει.

Ζαν Ζενέ: «Το ημερολόγιο ενός κλέφτη» εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, Αθήνα 1975.
Ζαν Ζενέ: «Το ημερολόγιο ενός κλέφτη» εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, Αθήνα 1975.

Αναλογιζόμενοι ότι κι ο ίδιος τα είχε απόλυτη ανάγκη, αφού τριγυρνούσε άστεγος και ρακένδυτος σε συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης, παρακολουθούμε το μανιφέστο της ανήθικής ηθικής, καθώς η ανηθικότητα αποκτά διαστάσεις ιδεολογίας που απαιτεί θυσίες. Γίνεται αρχή και τρόπος ζωής που απαιτεί συνέπεια και προσωπικό κόστος. Ο Ζενέ μπορεί να προδίδει τους πάντες αλλά δεν προδίδει ποτέ τις αρχές του.  Και νιώθει περήφανος γι’ αυτό, όπως κάθε μάρτυρας που θυσιάζει ακόμα και τη ζωή του εκπροσωπώντας το ακατανόητο για τους άλλους, που όμως γι’ αυτόν είναι νόημα ύπαρξης.

Περιπλανιέται χωρίς χαρτιά και συλλαμβάνεται από την αστυνομία. Μην ξέροντας τι να τον κάνουν τον απελαύνουν σε γειτονικό κράτος. Ακολουθεί νέα σύλληψη και νέα απέλαση. Ο Ζενέ δηλώνει ότι γύρισε όλη την Ευρώπη με τη βοήθεια της διεθνούς αστυνομίας που διαρκώς προσπαθεί να τον ξεφορτωθεί και διαρκώς τον βρίσκει μπροστά της. Αυτό του δίνει μεγάλη χαρά. Το να αποτελεί πρόβλημα – και μάλιστα διεθνούς εμβέλειας – είναι τίτλος τιμής. Περιγράφει την εξαθλίωσή του χωρίς την παραμικρή αυτολύπηση. Είναι γεμάτος ψείρες κι είναι περήφανος γι’ αυτό. Δηλώνει ότι γι’ αυτόν οι ψείρες είναι δείγμα κοινωνικής καταξίωσης όπως τα κοσμήματα για τους άλλους.

            Κάπως έτσι γίνεται μαρτυρική μορφή, αφού κάθε στιγμή είναι πρόθυμος να υποστεί οποιοδήποτε εξευτελισμό ή οποιαδήποτε σωματική ταλαιπωρία προκειμένου να αναδείξει το σκοτεινό μεγαλείο που υπηρετεί, το μεγαλείο της ανθρώπινης νοσηρότητας. Φυσικά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Ο άκρατος συναισθηματικός ακρωτηριασμός που πρεσβεύει τον καθιστά ολοκληρωτικά ξένο. Ένα περιφερόμενο τέρας που μόνο η φυλακή του αξίζει. (Το βιβλίο είναι γραμμένο στη φυλακή).

Ο Ζενέ παρουσιάζει το κακό χωρίς την ελάχιστη προσπάθεια ωραιοποίησης. Σε τελική ανάλυση, αυτό που τον κάνει τόσο αποκρουστικό είναι η ολοκληρωτική απουσία της ιδιοτέλειας. Αν το κακό παρουσιαστεί ως πράξη που αποδίδει όφελος αυτομάτως αποκτά λογική, γίνεται δηλαδή συζητήσιμο. Η εγκληματική πράξη που μεταφράζεται σε χρήμα και ταυτόχρονα συνοδεύεται από μια θεωρητική καταδίκη του συστήματος μπορεί να γίνει αποδεκτή και να αποκτήσει και οπαδούς. Η εγκληματική πράξη που εκδηλώνεται από θέση εξουσίας και που μπορεί να ντυθεί ιδεολογικά μπορεί να αποτελέσει πρότυπο. Η εγκληματική πράξη όμως, που δεν έχει κανένα σκοπό παρά μόνο τη χαρά της ίδιας της ύπαρξής της είναι αποκρουστική και χυδαία, είναι διαστροφή και φυσικά απολύτως καταδικαστέα κι αυτό γιατί είναι μια ολόγυμνη αλήθεια που κανείς δεν μπορεί να ανεχθεί.

Ο Ζενέ παρουσιάζοντας το κακό ως τρόπο άντλησης ηδονής βάζει το δάχτυλο πάνω στη βαθύτερη πληγή του ανθρώπου. Την τρομακτική κι απόκοσμη έλξη που νιώθει για το κακό. Τη σημειολογία του κακού συμμερίζεται και ο Ντοστογιέφσκι στο «Υπόγειο» που ειρωνεύεται ανοιχτά τη σωκρατοπλατωνική αντίληψη ότι το κακό οφείλεται στην άγνοια αποκαλώντας τους «αθώα παιδάκια». Ισχυρίζεται ανοιχτά ότι ο άνθρωπος έχει απόλυτη συνείδηση του κακού αλλά το κάνει γιατί έτσι νιώθει ευχαρίστηση.

JEAN GENET AND CINEMA’S
JEAN GENET AND CINEMA’S

Ο Ζενέ τραβάει το θέμα ακόμη παραπέρα.  Συνδέοντας το κακό με την ηδονή και την ακραία σεξουαλικότητα τολμά να φέρει στο φως κάτι ανομολόγητο, κάτι που αιώνες ο άνθρωπος προσπαθεί να καταπνίξει χωρίς αποτέλεσμα. Γι’ αυτό είναι τρομερός κι επικίνδυνος. Γιατί εκλογικεύει το κακό ξεσκεπάζοντας την κοινωνική υποκρισία που προσπαθεί να το καλύψει. Γιατί φέρνει στο φως τα πάθη του ανθρώπου και του τα τρίβει κατάμουτρα. Ο Σαρτρ γράφει για το Ζενέ: «Ο Ζενέ δεν είναι ποτέ οικείος ούτε και με τον εαυτό του. Τα λέει φυσικά όλα, λέει όλη την αλήθεια και μόνη την αλήθεια, η αλήθεια όμως αυτή είναι μια αλήθεια ιερή. …….Μιλάει για τη ζωή του σαν ένας Ευαγγελιστής, σαν ένας μάρτυρας που είδε κι εκστασιάστηκε…Εσείς, αν εκεί που όλα αυτά δένονται, μπορέσετε να αντιληφθείτε τη λεπτή γραμμή που ξεχωρίζει το μύθο θα ανακαλύψετε την αλήθεια. Που είναι τρομακτική». Κι έτσι ακριβώς είναι.

Ζαν Ζενέ: «Το ημερολόγιο ενός κλέφτη» εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, Αθήνα 1975.

https://ludditerobot.com/great-movies-counter-programming/genet-cinemas-open-fly/

Δείτε ακόμη:

  • Ο Φιόντορ Μιχάηλοβιτς Ντοστογιέφσκι (ρωσ.: Фёдор Михайлович Достоевский, ΔΦΑ [ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪt͡ɕ dəstɐˈjefskʲɪj] 11 Νοεμβρίου 1821 - 9 Φεβρουαρίου 1881) ήταν Ρώσος συγγραφέας, κορυφαία μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας.22 Δεκεμβρίου 2016 Ντοστογιέφσκι: «Η ψυχή γιατρεύεται όταν είσαι κοντά σε παιδιά» (0)
    Κανείς πρέπει να μιλά ανοιχτά με τους άλλους ώστε να αποκαλύπτει τις σκέψεις του μέσα από το πρόσωπό του, που δείχνει την ανησυχία που κρύβει η καρδιά του. Μια λέξη που λέγεται με πειθώ, […]
  • Ο Κάφκα κατατάσσεται στους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ου αιώνα και η «Μεταμόρφωση», μαζί με τη «Δίκη» αποτελούν όχι μόνο τα πιο γνωστά, αλλά και τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της καφκικής σκέψης.8 Απριλίου 2013 Ο Φραντς Κάφκα και οι μεταμορφώσεις (0)
    Όμως ο Κάφκα δεν σταματά στην οπτική του μεταμορφωμένου υποκειμένου, αλλά συνεχίζει περικλείοντας όλες τις οπτικές. Ο πατέρας τον τρομάζει ουρλιάζοντας και τον τραυματίζει πετώντας του […]
  • Αποκρυφισμός, κωδικοποιημένα μηνύματα, ιερά σύμβολα, μυστικιστικοί αριθμοί, υπόγειες δραστηριότητες, περιζήτητοι χάρτες, Ροδόσταυροι, Ναϊτες, μυστικές συναντήσεις, μια παγκόσμια πλεκτάνη. Η δουλειά πάει ρολόι και τα κορόιδα συρρέουν. Μια φλέβα χρυσού.1 Ιουλίου 2013 Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας (3)
    Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές «Το εκκρεμές του Φουκώ» είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο και κυκλοφόρησε το […]
  • Σκηνή από την ταινία Η φόνισσα, (1974), βασισμένη στο βιβλίο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Σκηνοθεσία: ΦΕΡΡΗΣ ΚΩΣΤΑΣ4 Αυγούστου 2013 Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη Φόνισσα (1)
    Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη Φόνισσα Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι «Η Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη ανήκει στα κλασικά κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. […]
  • Ο Φίλιπ Ροθ και οι μεταμορφώσεις31 Μαρτίου 2013 Ο Φίλιπ Ροθ και οι μεταμορφώσεις (0)
    Ο Φίλιπ Ροθ και οι μεταμορφώσεις Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το μυθιστόρημα του Ροθ «Το Βυζί» ξεπερνά κάθε όριο. Ο κύριος Ντέηβιντ Άλαν Κέπες, καθηγητής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο […]
  • Ο φύλακας στη σίκαλη, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ15 Μαΐου 2013 Ο Σάλιντζερ, το σχολείο και οι οργισμένες εφηβείες (2)
    Ο Σάλιντζερ, το σχολείο και οι οργισμένες εφηβείες Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το μυθιστόρημα του Σάλιντζερ «Ο φύλακας στη σίκαλη» γνώρισε παγκόσμια φήμη, θα λέγαμε ότι αποτελεί […]
  • Αγία Πετρούπολη, Ρωσία, 181529 Νοεμβρίου 2015 Ο Ντοστογιέβσκη, ο ηλίθιος και η κοινωνική συμπεριφορά (0)
    Ο πρίγκιπας Μίσκιν, ως κεντρικός χαρακτήρας του Ντοστογιέβσκη στο έργο «Ο Ηλίθιος», στέκεται επάξια στο ύψος του ρόλου απ’ την αρχή· είναι εντελώς ηλίθιος. Εξάλλου, το επιβεβαιώνει και το […]
  • Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας30 Σεπτεμβρίου 2013 Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας (0)
    Ο Καρλ Μαρξ στο χρονικό μιας δικτατορίας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές            Το κείμενο του Μαρξ «Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη» θεωρείται κλασικό, όχι μόνο ως πολιτική […]
  • Ο Klaus Mann, ως Επιλοχίας του Αμερικάνικου Στρατού, Ιταλία 194423 Ιανουαρίου 2014 Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός (3)
    Ο Κλάους Μαν, η ομοφυλοφιλία και ο φασισμός Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το σύντομο βιογραφικό του Κλάους Μαν, γιου του Τόμας Μαν, που παραθέτει μετά το δοκίμιο «Ομοφυλοφιλία και […]
  • Ο Τζέιμς Τζόυς (James Augustine Aloysius Joyce, 2 Φεβρουαρίου 1882 - 13 Ιανουαρίου 1941) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, δημιουργός του μυθιστορήματος Οδυσσέας (1922) και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.18 Μαΐου 2013 Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη (1)
    Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το βιβλίο του Τζόυς «Οδυσσέας» πρωτοεκδόθηκε το Φεβρουάριο του 1922. Εξαιρετικά ογκώδες μυθιστόρημα (ο […]
  • Ο Άλντους Χάξλεϋ (Aldous Leonard Huxley, 26 Ιουλίου 1894 – 22 Νοεμβρίου 1963) ήταν Άγγλος μυθιστοριογράφος και σατιρικός συγγραφέας.5 Ιανουαρίου 2014 Ο Άλντους Χάξλεϋ και τα αδιέξοδα του Νέου Κόσμου (1)
    Ο Άλντους Χάξλεϋ και τα αδιέξοδα του Νέου Κόσμου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές  Όταν ο Άλντους Χάξλεϋ έγραφε το «Θαυμαστό Νέο Κόσμο» δεν κοιτούσε απλώς το μέλλον, κοιτούσε την […]
  • Αντρέι Ταρκόφσκι23 Οκτωβρίου 2013 Αντρέι Ταρκόφσκι – Η ανθρώπινη πλευρά (0)
    Τον καλλιτεχνικό δούρειο ίππο που ξευτέλιζε τη σοβιετική νοοτροπία κι αποδείκνυε τη δική του ανωτερότητα. Μοιραία όλα τα φλας πέσαν απάνω του. Είναι αδύνατο να μη λάβουμε υπόψη μας την […]
  • Ήρα & Προμηθέας20 Μαΐου 2013 Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου (0)
    Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Στο θρυλικό διάλογο του Πρωταγόρα με το Σωκράτη για το διδακτό της αρετής, ο […]
  • Γιατί ο Μπελ στην «Κατερίνα Μπλουμ» δεν λογοτεχνίζει, ούτε αφηγείται, αλλά καταγράφει σαν δημοσιογραφικό κασετόφωνο, μετατρέποντας το αφήγημα σε ντοκουμέντο.14 Ιουνίου 2013 Ο Χάινριχ Μπελ, τα ΜΜΕ και η ελληνική τηλεόραση (0)
    Χάινριχ Μπελ, τα ΜΜΕ και η ελληνική τηλεόραση Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Πέραν κάθε αμφιβολίας, όταν ο Μπελ έγραφε τη «Χαμένη Τιμή της Κατερίνα Μπλουμ» ήταν εξοργισμένος. Η οργή του […]
  • Αν δεχτούμε ότι ακόμη και ο τόνος της φωνής του εκφωνητή παίζει σπουδαίο επικοινωνιακό ρόλο δίνοντας έμφαση σε μια συγκεκριμένη ειδησεογραφική οπτική, αντιλαμβανόμαστε ότι τα περιθώρια ανάμεσα σ’ αυτό που λέμε είδηση και σχόλιο είναι όχι δυσδιάκριτα, αλλά αξεδιάλυτα.19 Ιουνίου 2013 Ο Ουμπέρτο Έκο, η δημοσιογραφία και η τηλεόραση των τελευταίων ημερών (1)
    Ο Ουμπέρτο Έκο, η δημοσιογραφία και η τηλεόραση των τελευταίων ημερών Γράφει ο Θανάσης Μπαντές      Ο Ουμπέρτο Έκο στο κείμενό του «Η Ψευδαίσθηση της Αλήθειας» είναι […]
  • 29 Απριλίου 2015 O Άμλετ, o Δον Κιχώτης κι ο Τουργκένιεφ (0)
    Στις αρχές του 1600, πιθανολογείται το 1605, γεννήθηκαν στην Ευρώπη δυο τεράστιοι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες που έμελλε να στοιχειώσουν την παγκόσμια λογοτεχνία, ο Άμλετ κι ο Δον Κιχώτης. […]
  • Η προσαρμογή της Όπερας των ζητιάνων του Τζον Γκέι με το όνομα Η Όπερα της Πεντάρας (Die Dreigroschenoper, 1928) σε στίχους του Μπέρτολτ Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπος του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή Μιούζικαλ. Στην όπερα αυτή, ο Μπρεχτ στηλίτευε την καθώς πρέπει βερολινέζικη αστική τάξη που πρόσαπτε στο προλεταριάτο έλλειψη ηθικής.1 Ιουνίου 2013 Ο Μπέρτολτ Μπρέχτ, ο Κόυνερ και η διαλεκτική (0)
    Ο Μπέρτολτ Μπρέχτ, ο Κόυνερ και η διαλεκτική Γραφει ο Θανάσης Μπαντές Ο Μπρεχτ ξεκίνησε να γράφει τις «Ιστορίες του Κυρίου Κόυνερ» το 1927 επηρεασμένος βαθύτατα από το Μαρξ, όταν για τις […]
  • Η ανθρώπινη ιστορία είναι συνυφασμένη με τα παραισθησιογόνα. Δεν υπήρξε πολιτισμός χωρίς ντόπες.3 Ιουλίου 2013 Ο Άλντους Χάξλεϋ και τα παραισθησιογόνα (0)
    Είναι γνωστό ότι ο Άλντους Χάξλεϋ πειραματίζονταν με τα παραισθησιογόνα για πολλά χρόνια. Έκανε χρήση μεσκαλίνης και LSD μέχρι το θάνατό του. Οι εμπειρίες αυτές αφορούν δύο μελέτες, που […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.