11 Μαΐου 2017 at 19:10

Νίκος Τσιφόρος: Ιστορία της Αγγλίας – Εκατό χρόνια πόλεμος

από

Ιστορία της Αγγλίας – Εκατό χρόνια πόλεμος

Κείμενο: Νίκος Τσιφόρος*

Γιατί σκοτώνονται μεταξύ τους οι άνθρωποι; Το είπε ο Νασρεδίν Χότζας: «O καβγάς για το πάπλωμα». Τούτο δω το πάπλωμα άρχισε να τραβάει από τη μια μεριά η Αγγλία και από την άλλη η Γαλλία. Η φασαρία ήτανε το «μεγάλο κομμάτι». Κι όπως γίνεται, κανένας δε φανέρωνε ότι θέλει να φάει το μεγάλο κομμάτι, αλλά βρήκανε άλλες αφορμές. Λέγανε δηλαδή:

-O Εδουάρδος ο Τρίτος είναι γιος του Εδουάρδου του «Θε μου, συγχώρεσε μας» και της Ισαβέλλας της Γαλλίας. -Μάλιστα.

-O Φίλιππος ο Ωραίος, λοιπόν, έχει εγγονό τον Εδουάρδο τον Τρίτο.

-Με γεια του με χαρά του.

-0 Φίλιππος, όμως, πάει, πόθανε.

-Εμ, τότε βράστε τον.

-Μωρέ τον βράζουμε. Αλλά μια και δεν έχει σερνικά παιδιά, διάδοχος του γαλλικού θρόνου είναι ο βασιλιάς της Αγγλίας.

-Πριτς!

Αυτός ήτανε ο καβγάς στην επιφάνεια. Από κάτου, όμως, ήτανε άλλες αιτίες, πιο ουσιαστικές και πιο συμφεροντολογικές. Νάτες!

Πρώτον, η Αγγλία, είχε στην κατοχή της τις γαλλικές επαρχίες Γκυγιέν και Γασκώνη. Αυτά τα εδάφη ήτανε γαλλικά και τα θέλανε οι Γάλλοι να μην έχουνε μέσα στο βασίλειο τους ποδάρι οι εχθροί τους οι Άγγλοι.

Δεύτερον, η Αγγλία πολέμαγε να ενώσει τη Σκοτία μαζί της και οι Γάλλοι δε θέλανε. Τον πόλεμο, λοιπόν, των Σκοτσέζων τον βοηθούσανε μισοκρυφά μισοφανερά οι Γάλλοι και εμποδίζανε την Αγγλία να ενωθεί με τα δικά της εδάφη.

Η μάχη του Κρεσύ 1346, μινιατούρα. La bataille de Crécy. Miniature de Loyset Liédet tirée des Chroniques de Jean Froissart.
Η μάχη του Κρεσύ 1346, μινιατούρα. La bataille de Crécy. Miniature de Loyset Liédet tirée des Chroniques de Jean Froissart.

Πάνω, λοιπόν, που δήθεν μαλώνανε για το στέμμα της Γαλλίας, οι Γάλλοι θυμηθήκανε έναν παλιό νόμο των Φράγκων, που λεγότανε Σουλιανός νόμος, και χωρίς να λογαριάσουνε το βασιλιά της Αγγλίας, ψηφίσανε μόνοι τους για βασιλιά τον εγγονό του Φιλίππου, που τον λέγανε κι αυτόν Φίλιππο ντε Βαλουά. Και τον Εδουάρδο τον γράψανε στα παλιά τους υποδήματα.

Ο Εδουάρδος στην αρχή δεν το πήρε και κατάκαρδα. Γιατί ήξερε ότι αυτό, να ζητάει το γαλλικό στέμμα, ήτανε σαχλαμάρα και δε γινότανε. Κι επειδή ο βασιλιάς της Αγγλίας, σύμφωνα με τους ιπποτικούς κανόνες, ήτανε υποτελής του βασιλιά της Γαλλίας, έβαλε τα καλά του και καθαρά εσώρουχα και πήγε στην Αμιέννη να προσκυνήσει τον επικυριαρχό του, το νέο βασιλιά, τον Φίλιππο Βαλουά, που του ‘φαγε το θρόνο.

Αλλά βασιλιάς ήτανε, και δεν το ‘βαλε κάτου να πάει σεμνά και ταπεινά σαν υποτελής. Μπα. Φώναξε:

-Φέρτε μου την κορώνα μου.

Κοτσάρισε την κορώνα, κοτσάρισε και μια στολή από κόκκινο χρυσοκεντημένο βελούδο και πήγε.

Ο Φίλιππας τον είδε έτσι μεγαλοπρεπή και διαμαρτυρήθηκε.

-Δεν επιτρέπεται να προσκυνήσεις έμενα με την κορώνα στο κεφάλι αφού σ’ έχω υποτελή.

– Μάλιστα, αλλά εγώ σου ‘πα τι σ’ έχω;

-Όχι.

-Να μη σ’ το πω γιατί θα μαλώσουμε.

Και γελάσανε κι οι δυο και φάγανε τον άμπακο.

Αυτά γίνανε το 1331. Περάσανε κι εννιά χρόνια και ξαφνικά ο Εδουάρδος ξαναθυμήθηκε ότι έχει δικαιώματα στον γαλλικό θρόνο. Να πώς το θυμήθηκε.

Η Αγγλία έβγαζε πολύ μαλλί και έστελνε να το επεξεργαστεί στη Φλάντρα απέναντι, που ήτανε δική της κτήση. Οι άνθρωποι στη Φλάντρα ξάνε ξάνε το μαλλί είχανε γίνει ειδικοί και φτιάνανε κάτι υφάσματα μέγκλα. Αφού και σήμερα λέμε αγγλικό ύφασμα. Ο βασιλιάς της Γαλλίας έβαλε στο μάτι τη Φλάντρα. Οι Άγγλοι, λοιπόν, στεναχωρηθήκανε.

-Τι θα γίνει τώρα; Άμα μας φάνε τη Φλάντρα. ποιος θα ξαίνει το μαλλί μας; θα μας γονατίσει.

Ο Εδουάρδος, λοιπόν, θυμήθηκε ότι αυτός είναι βασιλιάς της Γαλλίας κληρονομικώ δικαίω και έπιασε και πήρε μόνος του τον τίτλο που δεν του δίνανε. Έβαλε και στη σημαία του πλάι στις τρεις αγγλικές λεοπαρδάλεις, αυτές που έχει ακόμα οικόσημο βασιλικό η Αγγλία, τους γαλλικούς κρίνους.

Οι Γάλλοι θυμώσανε:

-Πώς μας πήρε τους κρίνους; -Άσε, θα τους ποτίζει.

-Τι λέτε; Οι κρίνοι είναι του δικού μας μαγαζιού.

Κι άρχισε ένα ψιλοφάγωμα, όχι ακόμα πόλεμος. Αλλά ο πόλεμος ετοιμαζότανε.

Ο Άγγλος βασιλιάς μάζεψε τους ιππότες του και κάνανε μια συνεδρίαση που την είπανε «συμβούλιο του μάλλινου σάκου» -το μαλλί γαρ- κι αποφασίσανε να φτιάξουνε έναν δυνατό στρατό.

Έβραζε το κακό και σε μια συνεδρίαση των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης ο Εδουάρδος ορκίστηκε στους ιππότες του.

-Τη Γαλλία θα την κατακτήσω.

Η Στρογγυλή Τράπεζα ήτανε να πούμε το συμβούλιο των ιπποτών άλφα κατηγορίας, έπρεπε να ‘σαι πολύ τσικ λεβέντης για να ανήκεις στη Στρογγυλή Τράπεζα. Πολεμιστής, παραλής και δυνατός αριστοκράτης. Σκεπάζανε το ένα μάτι τους μ’ ένα κόκκινο πανί και συνεδριάζανε. Τώρα, γιατί το σκεπάζανε το γκαβό τους δεν ξέρουμε.

Η μάχη του Πουατιέ (1356). La bataille de Poitiers, Chroniques de Froissart
Η μάχη του Πουατιέ (1356). La bataille de Poitiers, Chroniques de Froissart

Επειδή τα πράματα είχανε πάρει άλλη μορφή και όλοι πληρώνανε φορολογία, τον πόλεμο τώρα δεν τον κάνανε οι ιππότες με δικά τους έξοδα όπως πρώτα, αλλά γινότανε με έξοδα του Κράτους… Και η Φλάνδρα είχε μια μεγάλη εμπορική πόλη, τη Γάνδη, που ήτανε από το μαλλί πολύ πλούσια και οι άνθρωποι στη Γάνδη δε θέλανε να γίνει πόλεμος Αγγλίας-Γαλλίας, γιατί δεσπότης τους ήτανε ο βασιλιάς της Γαλλίας, αφού ήτανε κι αφεντικό του Άγγλου βασιλιά. Τα συμφέροντα τους, όμως, ήτανε με την Αγγλία, από κει μασάγανε. Αν λοιπόν κάνανε πόλεμο εναντίον του αφέντη τους, έπρεπε να πληρώσουνε στον Πάπα δυο εκατομμύρια φιορίνια, γιατί σηκώσανε κεφάλι εναντίον του βασιλιά τους. Πολλά ήτανε τα λεφτά και βρήκανε πονηρή λύση.

-Βάλε τους γαλλικούς κρίνους στη σημαία σου.

-Γιατί;

-Γιατί άμα βάλεις κρίνους, θα λέμε: «Τι φταίμε μεις; Κρίνους έχει, αυτός είναι ο βασιλιάς της Γαλλίας και ‘μεις δεν κάναμε ρέμπελο και δεν πληρώνουμε του Πάπα κερατιάτικα λεφτά».

Κι έτσι έβαλε τους κρίνους ο Εδουάρδος.

Τον αρχηγό των Φλαμαντέζων τον λέγανε Ζακ Αρταβέλντ και πήγε μαζί του. Δώσανε, λοιπόν, παράδες οι Φλαμανδοί, είχανε οι Εγγλέζοι και το Μπορντώ που έβγαζε κρασί και ήτανε κι αυτό πλούσιο, είχανε κι οι Άγγλοι λεφτά, χρηματοδοτήθηκε ο πόλεμος.

Οι Άγγλοι τον θέλανε τον πόλεμο γιατί απέναντι η Γαλλία είχε πολύ πλιάτσικο και δεν τους χωνεύανε και τους Γάλλους. Και ξαφνικά, ένα πρωινό γέμισε ο τόπος καράβια και μαούνες με στρατό και πέσανε στη γαλλική πόλη Καέν και τη ρημάξανε.

Μετά από κει, πέσανε σε άλλες πόλεις. Στο Σαιν Λο και στη Λουβιέ, και τις γδύσανε κι αυτές.

Ληστρική ήτανε στην αρχή η δουλειά και πήγαινε μια χαρά. Ο Εδουάρδος είχε με το μέρος του τους Φλαμανδούς και κοιτάζανε να τα φτιάξει και με τον Γερμανό αυτοκράτορα να φάνε μαζί τη Γαλλία.

Ο αυτοκράτορας, όμως, δε δέχτηκε κι ο Άγγλος συνέχισε μόνος του.

Οι Γάλλοι πιαστήκανε στον ύπνο στην αρχή και δεν τα πηγαίνανε καθόλου καλά. Ήτανε μια πόλη, Γκυγιέν τη λέγανε, πλούσια, κι ο Εδουάρδος ετοιμάστηκε να τη χτυπήσει κι αυτή. Αλλά ένας δυνατός λόρδος του, που λεγόταν Τζέφρεϋ Ντ Αρκούρ. Του σφύριξε:            |

-Όχι τη Γκυγιέν. Τη Νορμανδία. Δεν την υπερασπίζει κανένας.

Βγήκανε, λοιπόν, στρατός, κάπου δεκαπέντε χιλιάδες, στη Νορμανδία και πέσαν ακρίδα. Δεν άφησαν τίποτα.

Ο Γάλλος ούτε στρατό ακόμα δεν είχε καταφέρει να μαζέψει. Καθότανε και κοίταζε που του ρημάζανε τον τόπο σαν μάπας. Έφαγε, λοιπόν, τη Ρουέν ο Εδουάρδος, προχώρησε, αλλά άμα έφτασε στο Σηκουάνα, βρήκε όλα τα γεφύρια γκρεμισμένα.

Ακριβώς τότε ο Γάλλος ο Φίλιππας μάζεψε τα καράβια του και πήγε να κλείσει τους Άγγλους ανάμεσα στο ποτάμι Σομ και στη θάλασσα. Ο Εδουάρδος τα χρειάστηκε.

-Ωχ. θα μας κλείσει και δεν την έχουμε καθόλου καλά. Και απελπισμένοι όπως ήτανε οι Άγγλοι, πέσανε στη μάχη του Κρεσύ που γίνηκε το 1346.

Πρέπει να πούμε την αλήθεια. Οι Άγγλοι ήτανε πολύ καλύτεροι πολεμιστές από τους Γάλλους και, με την απελπισία που είχανε, τους αλλάξανε τον αδόξαστο. Σπάσανε, λοιπόν, την πολιορκία, περάσανε και μαζευτήκανε παρακάτω στο Πουατιέ.

Οι Γάλλοι νομίζανε ότι φύγανε και μόλις ξαναμαζευόντουσαν, πιαστήκανε σαν κορόιδα στον ύπνο. Φάγανε έναν τσάταλο στο Πουατιέ που τον θυμούνται ακόμα. Πήρανε, λοιπόν, τον αέρα οι Άγγλοι και δε λογαριάζανε ντιπ τον εχθρό τους. Αργότερα, το 1347, πήρανε και το Καλαί. διώξανε όλους τους Γάλλους και το αποικήσανε με Άγγλους δικούς τους. Και το Καλαί το κρατήσανε διακόσια χρόνια. Μάλιστα!

Οι Άγγλοι είχανε ένα μεγάλο προσόν οπλισμού έναντι των Γάλλων. Το μακρύ τόξο.

*Από το βιβλίο του Νίκου Τσιφόρου «Ιστορία της Αγγλίας», εκδ. Ερμής, ειδική έκδοση για την εφημερίδα «Τα νέα», Αθήνα 2000.

Οι φωτογραφίες είναι από εδώ: https://fr.wikipedia.org/wiki/Guerre_de_Cent_Ans

(Εμφανιστηκε 994 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν