8 Νοεμβρίου 2015 at 20:25

Το (ανύπαρκτο) κρυφό σχολειό

από

Το (ανύπαρκτο) κρυφό σχολειό

Του Κωστή Παπαγιώργη*

Σήκωσε το λάβαρο ο Παλαιών Πατρών Γερμανός; Υπήρξε ή δεν υπήρξε το κρυφό σχολειό; Σύνολο το Έθνος διερωτάται και αναμένει απάντηση για να δει τι θα κάνει. Οι ιστορικοί –με γλωσσοδέτη και συγκαταβατική γενικολογία–, οι παπάδες –πάντα στο κάτω παραθύρι και φωνή από τα βάθη του 19ου αι.–, οι παρατρεχάμενοι με άρες μάρες κουκουνάρες.

Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό.
Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό.

Πέρα από την προφανή παρωδία, είναι βέβαιο ότι τα 9/10 του πληθυσμού γνωρίζουν για το ’21 ό,τι έμαθαν στο δημοτικό και στο λύκειο. Τότε παραδίδονται τα μεγάλα «ιστορικά» διδάγματα, οπότε, ό,τι εγκολπωθεί ο μαθητής ή ο έφηβος, το κρατάει ισοβίως. Ξεχνιέται μήπως το συγκινητικό ποιημάτιο: «Απ’ έξω μαυροφόρα απελπισιά / πυκνής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι / και μέσα στη θολόκλειστη εκκλησιά / την εκκλησιά που παίρνει κάθε βράδυ / την όψη του σχολειού[…]»;

Το καθεστώς του οθωμανού κατακτητή-σφαγέα ήταν απαραίτητο στην ιδεολογία του νεοπαγούς κρατιδίου -για όλα έφταιγε ο «τούρκος», κατά συνέπεια ο αλυτρωτισμός θα θεράπευε τις πληγές του Γένους που έγινε Έθνος εν μια νυκτί, και θα το οδηγούσε στα μεγάλα πεπρωμένα του. Σε περιόδους κρίσης η ιστορική αλήθεια δεν κάνει καλό. Πώς να διδάξουν στα παιδιά οι διδάσκαλοι του ελεύθερου Έθνους ότι η Επανάσταση δεν έγινε αυθόρμητα άλλα επεβλήθη έξωθεν; Στη μυστικοσυνέλευση της Βοστίτσας, για παράδειγμα, όταν ο Φλέσσας κατέφθασε αρειμάνιος, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός απάντησε: «Πού όπλα; Πού χρήματα; Πού στόλος εφωδιασμένος; Οποίον αρχηγόν έχωμεν δια να αντιπαλαίση το τρομερώτατον θηρίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; Το περισσότερον πλήθος των λαών δεν γνωρίζει πώς γεμίζονται τα όπλα!» Αντί τούτου προτιμήθηκε η ανύψωση του λαβάρου κ.λπ. Το «καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή / παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» προεβλήθη ως μυστικός κωδικός των πληθυσμών.

Δεν είχαν όμως έτσι τα πράγματα. Οι εγγλέζοι ιστορικοί παρατηρούν ότι το ρωμαίικο εκείνη την εποχή ήταν οικονομική αυτοκρατορία. Απλούστατα διότι είχε στα χέρια του το εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου. Όσο για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, δεν είχε μόνο τον δικό μας απελευθερωτικό πόλεμο να αντιμετωπίσει. Πολεμούσε με τη Ρωσία, είχε την απειλή της Περσίας, και βέβαια κατά τόπους εξεγέρσεις από Σερβία, ηγεμονίες, Ουγγαρία, Ήπειρο, Κρήτη, Συρία, Αίγυπτο κ.λπ. Οι τούρκοι ιστορικοί σχεδόν αγνοούν τα «μεγάλα συμβάντα» της δικής μας Επανάστασης. Σημειώνουν πάντως την άγρια σφαγή στην Τριπολιτσά, την οποία αποσιωπούμε εμείς – πάντα για ευνόητους λόγους.

Η συγγραφή νέων ιστορικών αναγνωσμάτων δεν είναι βέβαια αθώα. Υπακούει σε έξωθεν πάλι ντιρεκτίβες οι οποίες συνοψίζονται στο απλό συμπέρασμα: ας τελειώνουμε με την κενή ηρωολογία και την εθνικιστική λογοκοπία. Τι θα γίνει όμως με το κοινό φρόνημα που διαπλάστηκε δυο αιώνες τώρα και δεν ξεριζώνεται με καμιά παναγία; Η εκπαίδευση, με άλλα λόγια, καλείται να παραδεχθεί ότι επί 170 χρόνια ψευδολογούσε με άλλοθι την εθνική συνοχή.

Και δεν είναι βέβαια το «κρυφό σχολειό» το διαφιλονικούμενο ζήτημα. Εκείνο που προέχει είναι η «αφανής Ιστορία» του τόπου που πρέπει να γίνει γνωστή. Το παράδειγμα της Ύδρας είναι καίριο. Με αμιγώς αρβανίτικο πληθυσμό, αυτό το λιμάνι που πλούτισε από το ναυτεμπόριο χωρίς να έχει ούτε έναν Οθωμανό στο έδαφός του, καθικέτευσε τον Καπουδάν Πασά να αποσταλεί ένας διοικητής διότι «ο τόπος δεν τιμονιάζεται». Όσο για το σχολείο –που κανείς δεν το απαγόρευε– ο δάσκαλος που θα αναλάμβανε να διδάξει τα υδραιόπουλα όφειλε πρώτα να μάθει την αρβανίτικη διάλεκτο, για να διδάξει κατόπιν την ελληνική γλώσσα. Οι Υδραίοι ήταν αναλφάβητοι. Ο Μιαούλης όχι μόνο δεν ήξερε να βάλει την υπογραφή του αλλά μπέρδευε τα άρθρα και έλεγε «ο γυναίκας μου»…

Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό. Μόνο στον Μοριά υπήρχαν 2.400 ιερείς. Να μην ξεχνάμε και την άποψη πού ήθελε τα μοναστήρια «κυψέλες άχρηστων κηφήνων».

Ο νεοέλλην πολίτης, όποιος κι αν είναι, θα πρέπει να καταλάβει ότι αν δεν κινήσει λιγάκι το χεράκι του προκοπή δε βλέπει. Τα φανερά σχολεία ήταν πάρα πολλά, τόσα πολλά που αν τα μάθει –υπάρχουν πολλά βιβλία περί τούτου– θα μείνει κεχηνώς. Κεχηνώς επίσης θα μείνει αν επιτέλους διαπιστώσει ότι η υπόδουλη χώρα δεν τελούσε υπό καθεστώς «τόνα χτύπαε τ’ άλλο από την απελπισιά», αλλά ότι πλησιάζοντας στην Επανάσταση είχε δικαιώματα, λαϊκό πολιτισμό, άρχοντες, πλούτο, διανοούμενους, μεγάλους αξιωματούχους στην Πύλη, και βέβαια ότι η Εκκλησία αποτελούσε έναν πανίσχυρο «παρακρατικό οργανισμό», όπως γράφουν οι ιστορικοί.

Αυτό που κατέστησε τη χώρα άλυτο γρίφο είναι το πού επιτέλους ανήκει. Είναι χώρα της Ανατολής; Χαμένο μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας; Βαλκανικό κρατίδιο με όλα τα συμπαρομαρτούντα; Κληρονόμος του μεγαλύτερου πολιτισμού; Ιστορικό λάθος;

Πηγή: www.lifo.gr

(Εμφανιστηκε 1.680 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

5 Σχόλια

  1. Μαλλον δε μας τα λες καλα….Ο πατρο-Κοσμας γιατι εδιδασκε να χτιζουνε σκολια? Μπορεις να μας πεις δασκαλους και σκολεια στην Τουρκοκρατεια? Απο που βγαιναν οι δασκαλοι? Τι βιβλια διδασκονταν οι μαθητες? Βαλτος εισαι? Κριμας τα κολυβογραμματα που ξερεις. Προπαγαντιστη της Τουρκοκρατειας. Παρα πολυ καλα εκαμε ο Κολοκοτρωνης στην Τριπολη. Και βεβαιως εσφαξε και τους Εβραιους τους σκυλευτες των Ελληνων σε καθε μαχη. Πισω απο καθε Τουρκικη βαρβαροτητα και εγκληματικοτητα αυτοι ηταν η οι χρηματοδοτες η οι υποκινητες. Ποσους Ελληνες αιχμαλωτους δεν εκατακρεουργησαν μονο για δικη τους αρρωστη ευχαριστηση? Λοιπον πραξη αποδωσης δικαιοσυνης ηταν και παρα πολυ καλα και σοφα επραξε ο Αειμνηστος Θ. Κολοκοτρωνης.
    Δεν μου λες βρε επιστημωνα? Ποσα πληρωνουν οι Τουρκοι για αυτην την προσπαθεια εξιδανικευσης και τον εξωραισμο της Τουρκοκρατειας που σκοπον εχει την μη αντιδραση των αποχαυνωμενων που εσεις δημιουργειτε με τις ανιστορητες παρλαπιπες σας, για να μας ελθει μαλακα καθε νεα που ετοιμαζετε..?.Εσυ πρεπει να ξερεις οπως και οι ομοιοι σου που τελευταια δραστηριοποιειστε με σκοπο και επιδιωξη την απαξιωση καθε υγειους εθνικου Ελληνικου προτυπου και αξιας….

    • cretagenis,
      αν είχατε στοιχειώδη ευγένεια, θα βλέπατε ότι το άρθρο είναι του μακαρίτη Κωστή Παπαγιώργη – σας παραπέμπω λοιπόν στα βιβλία του ή σε κάποιον πνευματιστή, να τα πείτε καλύτερα. Όσο γνωρίζω, είστε ο μόνος που κατηγορεί τον Κ.Π. ως…. προπαγανδιστή της «Τουρκοκρατείας»
      Υπήρχαν δεκάδες σχολεία επί τουρκοκρατίας (π.χ. στα Γιάννενα). ο πατρο- Κοσμάς ήθελε περισσότερα σχολεία και πράγματι ίδρυσε πολλά και καθόλου κρυφά. Οι Τούρκοι κατακτητές ασφαλώς διέπραξαν πολλές βαρβαρότητες, αυτά είναι πασίγνωστα. Για το θέμα των σχολείων, ο Παπαγιώργης είναι ξεκάθαρος: «Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό. Μόνο στον Μοριά υπήρχαν 2.400 ιερείς. Να μην ξεχνάμε και την άποψη πού ήθελε τα μοναστήρια «κυψέλες άχρηστων κηφήνων».

      Ο νεοέλλην πολίτης, όποιος κι αν είναι, θα πρέπει να καταλάβει ότι αν δεν κινήσει λιγάκι το χεράκι του προκοπή δε βλέπει. Τα φανερά σχολεία ήταν πάρα πολλά, τόσα πολλά που αν τα μάθει –υπάρχουν πολλά βιβλία περί τούτου– θα μείνει κεχηνώς. Κεχηνώς επίσης θα μείνει αν επιτέλους διαπιστώσει ότι η υπόδουλη χώρα δεν τελούσε υπό καθεστώς «τόνα χτύπαε τ’ άλλο από την απελπισιά», αλλά ότι πλησιάζοντας στην Επανάσταση είχε δικαιώματα, λαϊκό πολιτισμό, άρχοντες, πλούτο, διανοούμενους, μεγάλους αξιωματούχους στην Πύλη, και βέβαια ότι η Εκκλησία αποτελούσε έναν πανίσχυρο «παρακρατικό οργανισμό», όπως γράφουν οι ιστορικοί.»

      ΥΓ. τόσα χρόνια ελεύθερων,»φανερών» ελληνικών σχολείων και δεν καταφέρατε ακόμα να μάθετε ορθογραφία και τονισμό. ούτε καν μπήκατε στον κόπο να συμβουλευτείτε ένα λεξικό. Θα τρίζουν τα κόκαλα του Κολοκοτρώνη. Γι’ αυτά πολεμήσαμε;

  2. Αλή αλ-Γιουνάνι

    ΣΕ ΟΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ .. ΥΠΗΡΞΕ ΓΙΑΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΥΠΗΡΞΕ Η ΑΝΑΓΚΗ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ.ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΗΣΑΝΕ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΟΙ ΟΘΩΜΑΝΟΙ

    Σουλτανικό φιρμάνι Χάττι Χουμαγιούν, 1856.

    Άρθρον Δ΄. Εις τα πόλεις, τας κωμοπόλεις και τα χωρία, εν οις ο πληθυσμός ανήκει καθ’ ολοκληρίαν εις εν θρήσκευμα, ουδέν κώλυμα θέλει παρεμβληθή εις την επισκευήν ή ανοικοδόμησιν κατά το αρχικόν σχέδιον των οικοδομών των καθιερωμένων εις την λατρείαν, των σχολείων, των νοσοκομείων και των νεκροταφείων[253].»

    Ο σουλτάνος, σε αντίθεση με τους αναθεωρητές ιστορικούς, γνώριζε πολύ καλά πως πολλοί τοπικοί αξιωματούχοι του όχι μόνον δεν επέτρεπαν στους χριστιανούς να ιδρύουν καινούργια σχολεία, αλλά ότι τους απαγόρευαν να επισκευάσουν ακόμη και αυτά που ήδη είχαν. Γι’ αυτό και τους διατάζει να μην βάζουν στο εξής κανένα εμπόδιο στους χριστιανούς που θα ήθελαν να επισκευάσουν ή και να ξαναχτίσουν κάποιο σχολείο τους που είχε γκρεμιστεί.

    Όμως, το πιο σημαντικό και κυρίως το πιο αποκαλυπτικό σημείο του παραπάνω υπομνήματος είναι το 1ο, στο οποίο η οθωμανική κυβέρνηση παραδέχεται ευθέως και με τον πιο επίσημο τρόπο την βαρβαρότητα και την φρίκη που είχαν βιώσει όλους τους προηγούμενους αιώνες οι χριστιανοί ραγιάδες του σουλτάνου. Αναφέρει το υπόμνημα σχετικά:

    «1ον. Προ της κηρύξεως του Τανζιματίου[257],δια του Χάττι Σερίφ[258] του Γκιουλχανέ, [.] η ελευθερία, η τιμή και η ιδιοκτησία των Οθωμανών υπηκόων ήσαν εκτεθειμέναι εις τους κινδύνους και τας καταχρήσεις κοινωνικού οργανισμού, εις ον και αυτή η εκτέλεσις των νόμων υπήρχεν εξηρτημένη εκ της κυριάρχου θελήσεως των εχόντων την εξουσίαν[259].»
    Όπως παραδέχεται με τον πιο επίσημο τρόπο η «οθωμανική διοίκηση», πριν από το τανζιμάτ η ελευθερία, η τιμή και η ιδιοκτησία των χριστιανών ραγιάδων του σουλτάνου ήταν στο απόλυτο έλεος «των εχόντων την εξουσίαν», δηλαδή των τοπικών διοικητών. Ασφαλώς οι «Οθωμανοί υπήκοοι» που ήταν τα θύματα αυτών των διοικητών δεν ήταν οι μουσουλμάνοι κάτοικοι της αυτοκρατορίας, αλλά οι χριστιανοί. Άλλωστε και το τανζιμάτ γι’ αυτό ακριβώς έγινε, για υπερασπιστεί και να κατοχυρώσει τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα των μη μουσουλμάνων
    ΑΡΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΜΥΘΟΣ Η ΥΠΑΡΞΗ Η ΟΧΙ ΚΡΥΦΟΥ ΣΧΟΛΙΕΟΥ.ΟΧΙΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ Η ΘΑ ΒΕΛΤΙΩΘΕΙ ΚΑΤΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ..ΑΛΛΑ ΘΕΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ .

  3. Είναι μοιραίο κάθε μικρός λαός όπως εμείς ,οι ¨Ελληνες , να κατασκευάζει τους λεγόμενους εθνικούς μύθους . Σήμερα όμως 200 χρόνια μετά την απλευθέρωση να σταματήσουν οι υπερβολές και να ακολουθήσομε την ρήση του Αδαμάντιου Κοραή <> .Εθνικοί ιστορικοί μύθοι : Η Κων-πολη κατελήφθη από μια μικρή πύλη την Κερκόπορτα την οποία οι υπερασπιστές είχαν ξεχάσει φύλακτη !!! Ιστορική αλήθεια ,οι πολλαπλάσιοι πολιορκητές πέρασαν πάνω από τα τείχη ,ιδίως στην πύλη του Ρωμανού όπου εμάχετο ο αυτοκράτορας . Δεν αποκλείεται να πέρασαν ΚΑΙ από την Κερκόπορτα , όχι όμως διότι ήταν αφύλακτη ,αλλά γιατί ήταν πολλαπλάσιοι .<> ανεφώνησε ο αυτοκράτορας .Ιστορική αλήθεια ,ο αυτοκράτορας εδέχθη μια σπαθιά στον λαιμό και πήγε να φωνάξει – με φάγανε – αλλά πρόφερε μόνο τις 2 πρώτες συλλαβές . Γι’ αυτό και σήμερα στην Πόλη υπάρχει η πύλη του <> Αν στην στρατιωτική μας θητεία ελέγαμε ότι θα υποχωρήσομε,οι εκπαιδευτές μας ήταν έτοιμοι να μας κρεμάσουν ανάποδα . Ιστορική αλήθεια : στην υποχώρηση του 1922 ο Κεμάλ Ατατούρκ μας εκάλεσε με το αμίμητο <> .Κρυφό σχολείο δεν υπήρξε , η δε απόδειξη είναι ότι στην καρδιά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας την Κων-πολη , λειτουργούσε η <>. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός την 25η Μαρτίου ύψωσε το λάβαρο της επαναστάσεως .Πως το ύψωσε , όταν ο ίδιος στα απομνειμονεύματα του γράφει ότι εκείνη την ημέρα ευρίσκετο στο χωριό Νεζερά της Αχαϊας ; To μόνο λάβαρο που υπήρξε ήταν ένα πρόχειρο κόκκινο πανί που έφερε ένα μαύρο σταυρό στην μέση όταν ο λαός κατέλαβε την Πάτρα .