18 Ιανουαρίου 2014 at 06:42

Ο Μαραθώνιος των αριθμών

από

Ο Μαραθώνιος των αριθμών*

Ως προς την εθνικότητα, οι συμμετέχοντες, ως σύνολο στις τελευταίες τέσσερις διοργανώσεις, είναι μοιρασμένοι στη μέση, 50% Έλληνες και οι υπόλοιποι από άλλες χώρες.
Ως προς την εθνικότητα, οι συμμετέχοντες, ως σύνολο στις τελευταίες τέσσερις διοργανώσεις, είναι μοιρασμένοι στη μέση, 50% Έλληνες και οι υπόλοιποι από άλλες χώρες.

Γράφουν: Θανάσης Τσιόκανος και Γιάννης Κουτσιώρας**

Στην Ελλάδα της κρίσης και των ποικίλων προβλημάτων κάποιοι συμπατριώτες μας επιλέγουν πιο ενεργητικούς τρόπους για να δραπετεύσουν, έστω και για λίγο, από τη δύσκολη καθημερινότητα και τα αδιέξοδα. Καταφεύγουν στο τρέξιμο και στη μαζική άθληση, αποκομίζοντας σημαντικά σωματικά και ψυχικά οφέλη, ως αντίδωρο στην επίπονη προσπάθεια και στον ιδρώτα που χύνουν. Συμμετέχουν σε δρομικούς αγώνες μικρότερων ή μεγαλύτερων αποστάσεων, ανάλογα με τις δυνατότητές τους, βιώνοντας ευχάριστα συναισθήματα και έχοντας την αίσθηση ότι τα καταφέρνουν. Στην κορωνίδα των αγώνων αυτών ανήκει ο Κλασικός Μαραθώνιος της Αθήνας.

Γράφημα 2
Γράφημα 2

Ο Κλασικός Μαραθώνιος, με την ιστορική μοναδικότητά του και την άρτια διοργάνωση των τελευταίων χρόνων, αποτελεί σημείο έλξης χιλιάδων δρομέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς η συμμετοχή και ο τερματισμός σε έναν τέτοιο αγώνα είναι το όνειρο κάθε δρομέα μεγάλων αποστάσεων και η εκπλήρωση του στόχου αποτελεί μια ξεχωριστή εμπειρία.

Πέραν, όμως, της ελκυστικότητάς του, ο Κλασικός Μαραθώνιος παρουσιάζει και ενδιαφέρον από επιστημονική και προπονητική άποψη, λόγω του μεγάλου βαθμού δυσκολίας που έχει, ως αποτέλεσμα των έντονων υψομετρικών διαφορών της διαδρομής. Είναι γνωστό ότι στους δρόμους μεγάλων αποστάσεων, και ειδικότερα στον Μαραθώνιο, οι αγωνιζόμενοι επιδιώκουν να διατηρούν ένα σταθερό τέμπο καθ’ όλη τη διάρκεια του αγώνα, για λόγους ενεργειακής οικονομίας και αποφυγής της άσκοπης σπατάλης ενεργειακών αποθεμάτων.

Πίνακας 1
Πίνακας 1

Ο Μαραθώνιος της Αθήνας, όμως, με τις πολλές ανηφόρες και κατηφόρες, παρουσιάζει δυσκολίες ως προς την επίτευξη του προαναφερθέντος στόχου. Έτσι, είναι σημαντικό να δει κανείς την τακτική που εφαρμόζουν οι συμμετέχοντες δρομείς, πώς κατανέμουν τις δυνάμεις τους κατά τη διάρκεια του αγώνα. Αν, δηλαδή, διατηρούν, και σε ποιον βαθμό, σταθερή τη δρομική ταχύτητα στα διάφορα τμήματα της διαδρομής. Επίσης, θα ήταν ενδιαφέρον, λαμβάνοντας υπόψη τους ενδιάμεσους χρόνους, να προβλεφθεί η τελική επίδοση.

Η έλλειψη σχετικής βιβλιογραφίας, που να δίνει απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα, με επιστημονικά και πρακτικά οφέλη για μια ευρεία γκάμα ενδιαφερομένων (επιστημονική κοινότητα, αθλητές, προπονητές, διοργανωτές, κτλ.), μας οδήγησε στη μελέτη των δεδομένων (όπως αυτά παρουσιάζονται στην επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης) 28.000 δρομέων, που συμμετείχαν και τερμάτισαν στον Κλασικό Μαραθώνιο τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Αναλύθηκαν στατιστικά και επιδιώχθηκε η εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για το προφίλ των δρομέων, τη δρομική τακτική τους και για την πρόβλεψη της τελικής επίδοσης.

Γράφημα 2
Γράφημα 2

Το προφίλ των συμμετεχόντων

Άνδρες – γυναίκες, εθνικότητα

Οι συμμετέχοντες δρομείς είναι σε ποσοστό 82% είναι άνδρες και 18% γυναίκες. Μικρές διαφοροποιήσεις υπάρχουν από χρονιά σε χρονιά. Ως προς την εθνικότητα, οι συμμετέχοντες, ως σύνολο στις τελευταίες τέσσερις διοργανώσεις, είναι μοιρασμένοι στη μέση, 50% Έλληνες και οι υπόλοιποι από άλλες χώρες. Περίπου το ίδιο ποσοστό σημειώθηκε και στη διοργάνωση του 2009. Ωστόσο, ο επετειακός Μαραθώνιος του 2010 προσέλκυσε πολλούς ξένους, με αποτέλεσμα το ποσοστό συμμετοχής τους, εκείνη τη χρονιά, να εκτοξευθεί στο 66% έναντι του 34% των Ελλήνων.

Από την άλλη πλευρά, όμως, η αίσθηση που προκάλεσε η μαζικότητα του Μαραθώνιου του 2010 στον ελλαδικό χώρο παρακίνησε πολλούς Έλληνες δρομείς να συμμετάσχουν στις επόμενες διοργανώσεις, με αποτέλεσμα ο αριθμός τους να βαίνει διαρκώς αυξανόμενος (από 3.495 Έλληνες τερματίσαντες δρομείς το 2010, σε 3.770 το 2011 και 4.475 το 2012), και το ποσοστό τους να διαμορφώνεται σε 61% το 2011 και 69% το 2012.

Ηλικιακές κατηγορίες

Πίνακας 2
Πίνακας 2

Στο γράφημα 1 διακρίνεται η ηλικιακή κατανομή των δρομέων. Από αυτούς το 75% είναι κάτω των 50 ετών, ενώ αν συμπεριλάβουμε και άλλα πέντε από τα πιο «παραγωγικά» έτη για Μαραθώνιο, τότε βλέπουμε ότι οι κάτω των 55 ετών ανέρχονται στο 86,5 %.

Αγωνιστικό επίπεδο δρομέων

Στο γράφημα 2 κατανέμονται οι δρομείς με βάση την τελική τους επίδοση. Αξίζει να σημειωθεί ότι έναν καλό χρόνο κάτω από 3:30΄ επιτυγχάνει το 10,5% των δρομέων, έναν μέσου επιπέδου χρόνο μεταξύ 3:30΄- 4:30΄ επιτυγχάνει το 43,8% των δρομέων, ενώ το 45,7% σημειώνει χρόνο πάνω από 4:30΄.

Η σημασία του ρυθμού

Η επίσημη χρονομέτρηση στον αγώνα γίνεται στο 5ο, 10ο, 21.1ο, και 30ό χιλιόμετρο, καθώς και στον τερματισμό. Με βάση αυτούς τους χρόνους υπολογίζουμε τις επιμέρους δρομικές ταχύτητες (πίνακας 1). Η μεγαλύτερη δρομική ταχύτητα παρατηρείται στα δύο πρώτα τμήματα των 5 χιλιομέτρων, αφού ως το 10ο χλμ. η διαδρομή είναι σχεδόν επίπεδη. Από το 10ο ως το 21.1ο χλμ. (με ανηφόρες και κατηφόρες και με μέση ανηφοριά 50 μ.) έχουμε πτώση της ταχύτητας από 1,8% για τους καλύτερους δρομείς μέχρι 4,4% για τους χαμηλότερου επιπέδου. Στο επόμενο τμήμα της διαδρομής (21.1ο – 30ό χλμ.), με τους δρομείς να ανεβαίνουν από τα 80 μ. στα 220 μ. υψόμετρο, παρατηρείται η μικρότερη ταχύτητα σε όλη την κούρσα, με μια πτώση, σε σχέση με την ταχύτητα του προηγούμενου τμήματος, της τάξεωςς του 4% για τους επιφανείς δρομείς και του 12% για εκείνους των χαμηλών επιδόσεων. Το τελευταίο τμήμα της διαδρομής, εκτός από ένα αρχικό ανηφορικό κομμάτι περίπου 2 χιλιομέτρων (από τα 220 μ. στα 250 μ.), είναι κατηφορικό, με τερματισμό σε υψόμετρο περίπου 90 μ. Αυτό οδηγεί τους δρομείς, σχεδόν στην πλειονότητά τους, σε αύξηση της ταχύτητας από 0,4% ως 2,8%, αν και είναι εμφανή τα σημάδια της κόπωσης. Γενικά, οι δρομείς διανύουν πιο αργά το δεύτερο μισό της κούρσας έναντι του πρώτου, με την πτώση της ταχύτητας στο δεύτερο κομμάτι να κυμαίνεται από 4% στους επιφανείς μέχρι 15% για τους χαμηλότερου επιπέδου δρομείς.

Η πρόβλεψη της επίδοσης 

Η επίδοση στον Μαραθώνιο της Αθήνας με βάση τον χρόνο των πρώτων 5 χιλιομέτρων (X5) μπορεί να προβλεφθεί σε ποσοστό 74,2%, με βάση τον χρόνο των 10 χλμ. (X10)  κατά 81,6%,  με βάση τον χρόνο ως το πρώτο μισό της διαδρομής (X21,1) κατά 91,2% και με βάση τον χρόνο ως το 30ό χλμ. (X30) κατά 96,8%. Στον πίνακα 2 διακρίνονται οι συντελεστές με τους οποίους πρέπει να πολλαπλασιάσουμε τους ενδιάμεσους χρόνους για να προκύψει η τελική επίδοση.

Ο μεγάλος αριθμός δρομικών διοργανώσεων ανά την Ελλάδα είναι ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό γεγονός και προς τη σωστή κατεύθυνση. Η συμμετοχή σε αυτούς τους αγώνες, όμως, πρέπει να γίνεται με ανάλογη προετοιμασία, μέτρο και σύνεση και με όπλο πάντα τη γνώση. Ως προς το τελευταίο, πιστεύουμε ότι οι παραπάνω πληροφορίες θα αποτελέσουν χρήσιμο οδηγό για τους συμμετέχοντες, και ιδιαίτερα για τους πιο τολμηρούς, εκείνους που θα θελήσουν να ζήσουν τη μοναδική εμπειρία του τερματισμού στο Καλλιμάρμαρο.

Χάρτης Διαδρομής - Μαραθώνιος Δρόμος
Χάρτης Διαδρομής – Μαραθώνιος Δρόμος

* Το κείμενο πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΒΗMAgazino της 10ης Νοεμβρίου 2013

** Ο Θανάσης Τσιόκανος είναι αναπληρωτής καθηγητής Βιοκινητικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Ο Γιάννης Κουτσιώρας είναι διδάκτωρ του ίδιου Πανεπιστημίου, εθνικός προπονητής στίβου.

(Εμφανιστηκε 636 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν