28 Οκτωβρίου 2013 at 19:02

Από το αλβανικό μέτωπο στην Αντίσταση

από

ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

Με αφορμή μια επίκαιρη φωτογραφία του 1941 κι ένα γράμμα του 1940

Του Γιάννη Κ. Αικατερινάρη 

Αλβανικό μέτωπο, 1941
Αλβανικό μέτωπο, 1941

Σπάνια προστρέχω στο οικογενειακό αρχείο, που αναφέρεται στις δύσκολες δεκαετίες του περασμένου αιώνα. Ίσως αυτή η αποστροφή μου φαίνεται να έχει ως βάση την αυτοπροστασία μου από τις σκληρές μνήμες των παιδικών μου χρόνων…

Μερικά ωστόσο έγγραφα και φωτογραφίες πάντα μου κέντριζαν  το ενδιαφέρον και επειδή φοβάμαι μήπως χαθούν, καταχωνιασμένα όπως είναι, έγραψα αυτό το σημείωμα… Οι μέρες, άλλωστε, το επιβάλουν, ασχέτως  αν τις σημαδεύει σήμερα μια ατμόσφαιρα παρελάσεων, εκφώνησης πανηγυρικών και δεξιώσεων, που δεν ξέρω πόσο συμβάλουν στην καταγραφή των πραγματικών ιστορικών γεγονότων και κατά πόσο συνταιριάζουν με το γενικότερο κλίμα της εποχής…

Καταθέτω αυτές τις γραπτές μαρτυρίες γιατί πιστεύω πως μόνο ανάλογες, μικρές έστω αλλά αληθινές ιστορίες, συμβάλουν ουσιαστικά στη συγγραφή της γενικής ιστορίας.

Το πρώτο από τα ερεθίσματα αυτά ήταν μια επιχρωματισμένη φωτογραφία, όπως ίσως πολλές άλλες της εποχής. Για μένα όμως αυτή λειτούργησε διαφορετικά,καθώς απεικόνιζε τρεις Χαλκιδικιώτες φαντάρους στην Αλβανία, στην πρώτη γραμμή του ελληνοϊταλικού μετώπου. Στη μέση ήταν ο πατέρας μου Κύρκος.

1948, έγγραφο εκτόπισης
1948, έγγραφο εκτόπισης

Είχε ημερομηνία Φεβρουάριος του 1941. Σ’ ένα μήνα γεννήθηκα, σκέφθηκα, χωρίς ο πατέρας μου να έχει επιστρέψει από το μέτωπο… Το ίδιο συνέβη ύστερα από τρία χρόνια, την ίδια εποχή, όταν γεννήθηκε ο αδελφός μου Νίκος. Και πάλι δεν παρέστη στην γέννηση και του δεύτερου παιδιού του… Αυτή τη φορά είχε βγει με συντρόφους του στο βουνό, για να πάρει μέρος στην Αντίσταση κατά των κατακτητών…

Το δεύτερο ερέθισμα για να γράψω αυτό το σημείωμα ήταν ένα απλό γράμμα εκείνης της εποχής με αποδέκτη την μάνα μου Ουρανία.  Μήνες πριν την υπογραφή της ανακωχής με τους Γερμανούς, την 20η Απριλίου 1941, Κυριακή του Πάσχα, ο πατέρας μου έστελνε γράμματα από την Αλβανία χωρίς η μάνα μου να τα παραλαμβάνει.

Ένα ωστόσο απ’ αυτά, με ημερομηνία 13 Δεκεμβρίου 1940 και με τόπο αποστολής «κάπου εδώ προς τα Τύρανα», έφθασε στον προορισμό του και σώθηκε στο οικογενειακό αρχείο. Ο πατέρας μου έδινε σ’ αυτό οδηγίες για την καλλιέργεια των κτημάτων που είχε εγκαταλείψει, όταν έφυγε ξαφνικά για το μέτωπο:  «…Να μου γράψητε εάν σπείρατε τα κριθάρια στο Λουζίκι (σ.σ. Καλογερικό μετόχι) και εάν ο Αντώνης Μουταφτσής άρχισε να κλαδεύη τα αμπέλια, καθώς και για τις ελιές …»…

 Ακολούθησε η Κατοχή και η συμμετοχή του, ως καπετάν Λάμπρου, στην αντίσταση κατά των κατακτητών, ο αναγκαστικός εκπατρισμός του μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας, η παράδοσή του από το Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας (χωριό Ελλήνων πολιτικών προσφύγων) στο τότε  ελληνικό καθεστώς,  μαζί με άλλους 92 καπεταναίους του ΕΛΑΣ  που διαφώνησαν με την «γραμμή» Ζαχαριάδη, οι διώξεις, τα στρατοδικεία, οι αθωωτικές αποφάσεις…

1964, ο Μίκης Θεοδωράκης στον Πολύγυρο της Χαλκιδικής
1964, ο Μίκης Θεοδωράκης στον Πολύγυρο της Χαλκιδικής

Αλλά και πάλι άρχισαν από την αρχή οι φυλακίσεις και ο εκτοπισμός του ίδιου και της μάνας μας, η κατάθεσή του σε Επιτροπή του ΟΗΕ για το κατά πόσο βοηθούσαν ή όχι οι όμορες σοσιαλιστικές χώρες το δημοκρατικό στρατό και όλες οι μετέπειτα οικογενειακές περιπέτειες, μέχρι και την τελευταία δικτατορία, με ανάλογες περιπέτειες…

Πολλά απ’ όλα αυτά αποτυπώνονται σε μια σελίδα ενός δημόσιου εγγράφου του 1948, καταδικαστικού υποτίθεται,  εις βάρος του πατέρα μου όπως και πολλών άλλων που πήραν μέρος στην Αντίσταση… Διαβάζοντάς το κανείς προσεκτικά και χωρίς να προστρέξει σε πολλά άλλα σχετικά, μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του για τα όσα διαδραματίζονταν  την σκληρή εκείνη περίοδο του εμφυλίου πολέμου….

Όμως, πιστεύω, πως η ζωή είναι μια διαρκής πάλη, που πριν απ’ όλα την οφείλουμε στις επόμενες γενιές, για να τις εξασφαλίσουμε ένα απόθεμα Πολιτισμού και ουσιαστικές δημοκρατικές συνθήκες ζωής. Όχι απ’ αυτές που διακηρύττουν στα μπαλκόνια, αλλά από αυτές που κατακτώνται με την συμμετοχή στους κοινωνικούς αγώνες!

29-10-1944, ο ΕΛΑΣ Χαλκιδικής στη Θεσσαλονίκη
29-10-1944, ο ΕΛΑΣ Χαλκιδικής στη Θεσσαλονίκη
1940 σημείωμα Κύρκου από Αλβανία
1940 σημείωμα Κύρκου από Αλβανία
Λάβαρο από το αλβανικό μέτωπο
Λάβαρο από το αλβανικό μέτωπο

 

 

 

 

(Εμφανιστηκε 2.077 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν